آسیب‌های ورزشی

آسیب‌های ورزشی

آسیب‌های ورزشی

آسیب‌های ورزشی در اثر ضربه‌های شدید یا کشش­های متمادی و بیش از حد در حین انجام حرکات ورزشی به وجود می‌آیند. صدمات ورزشی می‌توانند استخوان‌ها یا بافت نرم (رباط، ماهیچه و تاندون) و یا هردو را دچار مشکل نمایند (17).

علل مختلفی در بروز آسیب های ورزشی موثرند که از آن جمله می توان به این عوامل اشاره کرد:

  • لوازم ورزشی که اشتباه به کار برده شده­اند
  • سقوط
  • برخورد شدید دو بازیکن که بر اثر سرعت زیاد (مثلا در هاکی روی یخ) یا خشونت ذاتی ورزش (مانند راگبی) ایجاد میشود
  • آسیب‌دیدگی سطحی یا پارگی بخشهایی از بدن که به طور مداوم تحت فشار یا کشیدگی قرار گرفته اند

قبل از معرفی آسیب های ورزشی لازم است تا مختصری در مورد آناتومی دستگاه حرکتی بدن توضیح داده شود.

دستگاه حرکتی انسان شامل سه بخش عمده بوده که عبارتند از:

1-دستگاه عضلانی 2- دستگاه استخوان بندی 3- مفاصل

از این رو جهت روشن‌تر شدن موضوع و به عنوان مبانی نظری موضوع به بررسی اجمالی انواع آسیب‌های نرم و سخت مانند آسیب‌های عضلانی، اسکلتی و مفاصل می‌پردازیم.

آناتومی استخوانی:

استخوان بافتی زنده است و یکی از انواع بسیار سخت بافت همبند است و مانند سایر اعضای بدن شامل رگ های خونی و اعصاب است.

بافت استخوانی دو نوع است:

  1. بافت استخوانی متراکم که بسیار سخت است و در تنه استخوان های بلند یا بصورت صفحه ای روی بافت اسفنجی استخوان های پهن قرار دارد.

بافت اسفنجی که در انتهای استخوان های بلند قرار دارد(18).

استخوان ها وظایف بسیاری به عهده دارند از جمله حفاظت از اندام ها، نقش اهرمی در حرکت‌ها، منبع مهم ذخیره نمک ها و کلسیم و همچنین تولید کننده سلول های خونی.

شکل و فشردگی هر استخوان به نقشی که در حمایت از سایر بافت ها ایفا می کند و میزان فشاری که تحمل می کند، بستگی دارد (18).

تعداد استخوان های بدن انسان 206 قطعه است. شرکت استخوان ها در مجموعه ای به نام اسکلت با نظم و ترتیبی خاص انجام شده است. این نظم در جهت به وجود آمدن دستگاهی است، که بتواند وظایف محوله را که همانا ایجاد دستگاه اهرمی است، به درستی به انجام برساند. اسکلت انسان از دو بخش اساسی تشکیل شده است (19).

برای مطالعه استخوان های بدن دسته بندی های مختلف وجود دارد. گاه استخوان ها را به استخوان بندی اندام فوقانی، اندام تحتانی، تقسیم می کنند و گاه نیز تقسیم بندی شامل استخوان بندی اندام ها، سر و صورت وتنه است. برخی اوقات نیز استخوان ها به استخوان بندی محوری و استخوان بندی ضمیمه ای تقسیم می کنند (18).

در طبقه بندی استخوان ها بر اساس آخرین روش انجام شده صورت گرفته است.

الف) استخوان بندی محوری[1]: که شامل جمجمه و ستون مهره ها  و قفسه سینه می باشد.

ب) استخوان بندی ضمیمه ای[2]: که شامل اندام فوقانی و تحتانی می باشد، که به ترتیب به وسیله کمربند شانه و کمربند لگن به استخوان بندی محوری متصل می شوند (19).

انواع استخوان های بدن بر اساس شکل ظاهری آنها عبارت اند از:

ü              استخوان های بلند[3]: این استخوان ها در اندام های طرفی وجود دارند و هریک شامل یک تنه استوانه ای شکل و دو انتهای برآمده هستند مانند استخوان بازو، ران، ساق پا و ساعد. در استخوان های بلند در منطقه تنه (دیافیز) بافت متراکم ضخامت بیشتری دارد و هر قدر به دو سمت انتهایی (اپی فیز) نزدیک می شوید، ضخامت بافت متراکم کمتر و ضخامت بافت اسفنجی بیشتر می شود (18). (شکل2-2)

ü              استخوان های کوتاه[4]: این استخوان ها از نظر اندازه کوچک هستند به گونه ای که تقریبا هر سه بعد استخوان با هم مساوی اند مانند استخوان های مچ دست و پا. ساختمان این استخوان ها غالبا از بافت اسفنجی است که لایه ای نازک از بافت متراکم و سخت آنها را می پوشاند. این استخوان ها به واسطه سطح تماس و چسبندگی زیاد با عضلات باعث می شوند مچ دست و پا استحکام و مقاومت بیشتری داشته باشند (18). (شکل2-2)

ü              استخوان های پهن[5]: این استخوان ها ضخامت استخوانی کمی دارند، مسطح هستند و از دو لایه نازک بافت متراکم در دو طرف و لایه نازک بافت اسفنجی در وسط تشکیل شده اند. استخوان‌های پهن به دلیل وضعیت ساختاری خاصی که دارند اغلب جنبه محافظتی دارند مانند استخوان‌های جمجمه، دنده ها. استخوان کتف شکل نامنظمی دارد اما جز استخوان های پهن محسوب می‌شود (18). (شکل2-2)

ü              استخوان های نامنظم[6]: این استخوان ها شکل خاصی ندارند و شکل آنها غیر از سه نوع استخوان ذکر شده(بلند، کوتاه، پهن ) است مانند استخوان های بی نام و مهره ها (18). (شکل2-2)

استخوان های کنجدی[7]: این استخوان ها اغلب در ضخامت تاندون عضلات یا در مجاورت آنها به اندازه های بسیار کوچک قرار دارند. بزرگ ترین استخوان کنجدی بدن، استخوان کشکک است. وظیفه استخوان های کنجدی مانند کشکک کاهش اصطکاک روی تاندون و گاه تغییر مسیر کشش نیرو است (18).

[1]Axial skeleton

[2]Apendicular skeleton

[3]Long bones

[4]Short bones

[5]Flat bones

[6]Irregular bones

[7]Sesamoid bones

آسیب‌های استخوانی

آسیب‌های استخوانی مورد نظر در این تحقیق شامل شکستگی و ترک خوردگی استخوان‌ها می‌باشند، که کلیه استخوان‌های بدن اعم از سر و صورت، اندام فوقانی، تنه و ستون فقرات و اندام تحتانی را شامل می‌شوند. بطور کلی هر گاه استخوان بر اثر ضربه شدید یا پیچش و عوامل مختلف دیگر از حالت طبیعی خود خارج شود و شکاف و فاصله‌ای بین آنها ایجاد شود، شکستگی بوجود می‌آید (20).

شکستگی استخوان‌های اندام‌های مختلف بدن را می‌توان به انواع زیر تقسیم کرد:

ü              شکستگی جزئی یا موبرداشتگی[1]:همان شکستگی استخوان می‌باشد به گونه ای که دو سر استخوان از یکدیگر جدا نشده‌باشد (20). (مطابق شکل 3-2)

ü              شکستگی کامل[2]: جداشدگی به طور کامل در عرض استخوان اتفاق می‌افتد. در این نوع شکستگی استخوان کاملاً به دو قسمت تقسیم می‌شود (20).( مطابق شکل 3-2)

شکستگی ساده[3]: این نوع شکستگی به نام شکستگی بسته نیز معروف است، که در این نوع شکستگی قسمت جدا شده استخوان از پوست خارج نمی‌شود (20).

[1]– Partial fracture

[2]– Complete fracture

[3]– Simple fracture

شکستگی باز[1]: در شکستگی باز انتهای جدا شده استخوان از پوست خارج می‌شود

[1]– Open fractureشکستگی همراه با خرد شدن استخوان در محل شکستگی[1]: در این نوع شکستگی استخوان در محل وارد شدن نیرو جدا می‌شود، ضمن اینکه قطعه‌های کوچک استخوان در بین دو قسمت اصلی استخوان نیز پیدا می‌شود (20).

[1]– Comminute fracture

شکستگی ترکه‌ای[1]: این نوع شکستگی، یک شکستگی ناقص است که در آن یک طرف استخوان جدا می‌شود و طرف دیگر آن خم می‌شود (20).

[1]– Green stick fracture

شکستگی مارپیچی[1]: در این نوع شکستگی استخوان بر اثر پیچ خوردن جدا می‌شود (

[1]– Spiral fracture

شکستگی عرضی[1]: در این شکستگی محل شکستگی با محور عمودی استخوان زاویه قائمه ایجاد می‌کند (20).

[1]– Transfer fracture

شکستگی فشرده[1]: در این نوع شکستگی یک قسمت از محل شکسته شده به داخل قسمت دیگر رانده می‌شود (20).

[1]– Impact fracture

شکستگی بوت[1]: شکستگی ناحیه دیستال استخوان نازک نی را شکستگی بوت می‌نامند. همراه با این شکستگی، به بخش پایینی استخوان درشت نی آسیب شدید وارد می‌شود و یا پارگی رباط جانب خارجی اتفاق می‌افتد (20).

[1]-Pott’s fracture

شکستگی کالس[1]: شکستگی ناحیه دیستال استخوان زند اعلی را شکستگی کالس می‌نامند. در این نوع شکستگی ناحیه دیستال در جهت خلفی تغییر مکان پیدا می‌کند (20).

[1]– Calls’s fracture

شکستگی طولی[1]: در این نوع شکستگی جداشدگی در طول استخوان است. معمولاً سقوط از بالا و یا فرود آمدن از بالا به روی زمین به طوری که نیرو بر محور طولی استخوان وارد شود، این نوع شکستگی را باعث می‌شود (20).

[1]– Longitudinal fracture

شکستگی چندگانه[1]: این نوع شکستگی کمتر در فعالیت‌های ورزشی اتفاق می‌افتد زیرا نیرویی که منجر به این نوع شکستگی می‌شود باید بسیار زیاد باشد. سقوط در شرایط بی‌تعادلی ممکن است این نوع شکستگی را باعث شود

[1]– Multiple fracture

شکستگی مایل[1]: مکانیزم خلق کننده این نوع شکستگی مکانیزم شکستگی مارپیچی می‌باشد. این شکستگی هنگامی ایجاد می‌شود که نیرو باعث چرخش یک انتهای استخوان بشود، در صورتی که انتهای دیگر استخوان ثابت بماند (20).

[1]– Oblique fracture

شکستگی فشرده[1]: این نوع شکستگی اغلب در استخوان‌های پهن، مانند استخوان‌های سازنده جمجمه اتفاق می‌افتد. سقوط سر بر روی یک سطح سخت و غیر متحرک و یا وارد کردن ضربه توسط سر به یک سطح سخت و غیر متحرک ممکن است باعث وقوع این نوع شکستگی بشود(20).

مطلب مرتبط :   زمینه های پیدایش فرار مالیاتی

[1]– Depressed fracture

آسیب های عضلانی وتری :

سه نوع بافت عضلانی در بدن وجود دارد. هر سه نوع بافت عضلانی با انقباض[1]خود، ساختارها و بخش‌هایی را که به آن متصل شده‌اند، به حرکت در می‌آورند. این سه نوع بافت عضلانی عبارتند از:

1-              بافت عضلانی اسکلتی

2-              بافت عضلانی قلبی

3-              بافت عضلانی صاف(21).

با توجه به این کهدر این تحقیق آسیبهای بافت عضلانی اسکلتی مورد بررسی قرار گرفته است، لذا به تعریفی اجمالی از این بافت می پردازیم.

هر عضله دارای یک مبدأ فوقانی (سر) و یک اتصال تحتانی و بخش حجیم میان این دو (بطن عضله) است که همان قسمت فعال عضله در هنگام انقباض است. عضله معمولاَ وتری[2]دارد که به اسکلت استخوانی متصل شده است( اتصال وتری- عضلانی) (21).

یک عضله اسکلتی، مرکب از هزاران سلول یا فیبر[3]عضلانی دراز و نازک است که واحد انقباضی بوده و غشایی نیز آن را احاطه کرده است.

فیبرهای عضلانی با یکدیگر جمع شده و دسته‌هایی به نام فاسیکول‌ها[4] را می‌سازند. این فاسیکول‌ها در مجموع بطن عضله را به وجود می‌آورند. در برخی از عضله‌ها، بطن عضله به چند قسمت تقسیم می‌شود؛ که بعضاَ نام آن عضله به وسیله تعداد سرها مشخص می‌شود مانند عضله‌های دو سر ، سه سر و چهار سر(21).

[1]-Contraction

[2]– Tendon

[3]– Fiber

[4]– Fascicle

انقباض عضله اسکلتی موجب حرکت یا تغییر در وضعیت اسکلت بدن می‌شود. از آن جا که انقباض و انبساط بیشتر عضلات اسکلتی با توجه به نیاز و با دخالت تفکر و نظریه هوشیاری انجام می‌شود، از این رو انقباض را حرکت ارادی عضله می‌گویند(19).

عضله و وتر آن به عنوان یک واحد عمل می‌کنند و اصولاَ ممکن است آسیب در هر یک از نقاط زیر اتفاق بیفتد: مبدأ عضله، شکم عضله، محل اتصال عضله و وتر، محل اتصال وتر به ضریع استخوانی. عمده آسیب‌هایی که می‌توانندبه دلیل وارد آمدن نیروهای گوناگون هنگام فعالیت، عضله و وتر را گرفتار نمایند عبارتند از:

پارگی عضلانی: پارگی عضله به دنبال دو مکانیسم و نیرو انجام می شود:

1-         نیرویی که ناشی از کشش بیش از حد عضله می باشد، که این نیرو از قدرت و ظرفیت عضله در مقابل کشش بیشتر است و در نتیجه منجر به پارگی آن می‌شود.

2-        نیرویی که ناشی از فشار به عضله به دنبال یک ضربه مستقیم با قدرت زیاد به عضله  باشد که باعث پارگی در الیاف عضلانی می‌شود(22).

عضله هنگام انقباض، مقدار معینی تانسیون داخلی تولید می کند. میزان تانسیون تولید شده را می توان از روی مقدار کشیده شدن عضله تخمین زد(تصویر17-2). اگر عضله خیلی کوتاه یا خیلی دراز شده باشد، نیروی انقباضی زیادی نمی تواند تولید کند. درحالت استراحت یا طول طبیعی، عضله می تواند بیشترین تانسیون یا نیروی انقباضی خود را تولید کند. کشیده شدن بیش ازاین حد باعث افت در نیروی انقباضی می شود ولی تانسیون انفعالی راافزایش می دهد، که ناشی از کشیده شدن شبکه بافت همبندی است. بنابراین، کشش بی وقفه عضله موجب افزایش تانسیون کلی در عضله خواهد شد. کشش مداوم عاقبت عضله را پاره خواهد کرد(22).

اگر عضله به طور همزمان منقبض و کشیده شود، ممکن است آسیبهایی نظیر پارگی عضله به وجود آید . کشیدگی می تواند توسط عضلات آنتاگونیست مخالف نیز ایجاد شود. همانند آسیبهای تاندون، اگر عضله به طور همزمان توسط یک نیروی خارجی مانند بازیکن حریف یا نیروی واکنش زمین هنگام زمین خوردن کشیده شود، نیروها نیز افزایش می یابند. این نیروها ممکن است برای ایجاد یک تغییر شکل پلاستیکی دائمی در عضله کافی باشند. این نوع آسیبها در قسمتهای خاصی از عضله ایجاد می شوند. پیوندگاه تاندون- عضله شایعترین محلی است که آسیب ناشی از تغییر شکل پلاستیکی در آن جا رخ می دهد. دقیقاً مشخص  نشده که چرا این ناحیه ضعیف ترین اتصال درمجموعه عضله- تاندون است(22).

گرفتگی عضلانی[1] : در طی تمرینات طولانی مدت، تجمع اسید‌لاکتیک در عضلات ،هوای سرد ،عفونت و … عضلات دچار گرفتگی می شود(23,24).

[1] Spasm

کوفتگی یا ضرب‌دیدگی[1] : صدمه سطحی بر لایه بیرونی عضله که علت آن ضربه یا سقوط روی سطح سخت می‌باشد و با درد و تغییر رنگ همراه است. این آسیب معمولاً خفیف است و به ندرت ورزشکار از شرکت در رقابت‌های ورزشی باز می‌ماند (25).

[1].Contusion

خونمردگی[1] : جمع‌شدن خون در یک فضای محدود به صورتیکه خون هویت خود را حفظ نماید(20).

[1] .Hematoma

پارگی[1] : جدا‌شدن کامل تارهای عضله یا تاندون که با درد شدید و حاد همراه بوده و قابلیت کار‌کردی عضله بطور کلی از بین می‌رود(25).

[1].Tear

استرین[1]: استرین صدمه‌ای است که به قسمتی از واحدهای عضلانی وتری (عضله، تاندون، محل ارتباط استخوان با تاندون و محل نشست وتر به عضله) وارد می‌آید. به عبارت دیگر  به کشیدگی‌ها و پارگی‌های تاندون و عضلات استرین گویند. کشیدگی وقتی بروز می‌کند که به ماهیچه نیرویی بیش از تحملش اعمال شود. هر چند تنها کشیده شدن بیش از حد عضله بدون اینکه پارگی به همراه داشته باشد نیز باعث آزردگی بافت عضلانی می‌شود، لیکن بطور کلی کشیدگی توأم با پارگی را به نام استرین مورد بحث قرار می‌دهند (26).(مطابق شکل 22-2)

عضلات می‌توانند هم توسط ضربه مستقیم[2] و هم توسط نیروی غیر مستقیم[3] آسیب ببینند (27).

استرین را به دو نوع استرین مزمن[4] ناشی از پرکاری[5] و استرین حاد[6] ناشی از ضربه شدید یا اضافه بار[7] تقسیم می‌کنند.

استرین حاد عموماً با پارگی تارهای واحد عضلانی- وتری همراه است. با توجه به شدت آسیب استرین را به سه درجه 1، 2 و 3 تقسیم می‌نمایند (27).

استرین درجه یک[8]: در استرین درجه یک مقدار پارگی زیاد نبوده و فقط چند تار عضلانی دچار پارگی شده‌اند. درد و مزاحمت در عملکرد واحد عضلانی وتری ممکن است اتفاق افتد، لیکن نزول قدرت و محدودیت حرکتی قابل ملاحظه نیست (20).

استرین درجه دو[9]: در استرین درجه دو، عضله یا وتر با محل چسبندگی وتر به استخوان ممکن است به طور قطعی صدمه ببیند. اما کلیه تارهای واحد عضلانی – وتری از هم جدا نمی‌شوند به همین دلیل قدرت، در واحد عضلانی وتری صدمه دیده به مقدار زیادی نزول می‌کند و احساس درد نسبت به درجه یک شدیدتر است (20).

استرین درجه سه[10]: در استرین درجه سه یا شدید، تارهای واحد عضلانی وتر تا حد زیادی دچار پارگی شده و کاملاً از هم جدا می شوند به عبارتی استرین شدید، گسیختگی کامل تارهای عضلانی است (20).

[1]– Strain

[2]– Direct

[3]– Indirect

[4]– Chronic strain

[5]– Overuse

5- Acute strain

[7]– Over load

[8]– Mild

[9]– Moderate

[10]– Sever

معمولاً انقباض شدید عضلانی که بر علیه یک جسم در حال حرکت بکار گرفته می‌شود، ممکن است باعث استرین درجه سه شود و یا هنگامی که نیروی مقاومت بیشتر از نیروی واحد عضلانی وتری باشد، وتر عضله و یا محل اتصال وتر به عضله ممکن است پاره شود (25).

آسیب های مفصلی و لیگامنتی

مفصل عبارت است از محل اتصال دو یا چند استخوان که بوسیله رباط‌ها به یکدیگر پیوسته‌اند. همچنین از نقطه نظر پزشکی مفصل، مجموعه‌ای از عناصری است که دو یا چنداستخوان مجاور را به هم متصل می‌سازد (28).

با توجه به تعریف دوم آسیب‌های مفصلی شامل آسیب‌های وارد بر هر یک از اجزا تشکیل دهنده‌ی مفصل خواهد بود که از این صدمات می‌توان دررفتگی، شکستگی، کشیدگی و پارگی رباط و رگ به رگ شدن یا پیچیدگی (اسپرین[1])، التهاب کیسه زلالی یا بورسیت[2]، آسیب‌های مینیسک[3] در زانو و دیسک[4] در ستون مهره‌ها را می‌توان نام برد (29).

مینیسک :یک جفت ساختمان متراکم و محکم از جنس فیبروکارتیلاژ (کارتیلاژی با محتوای بالاتر برای پخش و توزیع بهتر نیرو)[5] بر روی سطح مفصلی درشت نی واقع شده است. هریک از آن ها یک بافت سفید براق و پیچیده است که از سلول ها، مولکول های زاینده ی فراسلولی خاص (ECM)[6] ، و رگ ها و عصب های مخصوص ناحیه ی خود تشکیل شده است.  منیسک داخلC  شکل و منیسک خارجی O شکل است. منیسک داخلی در تمام طول ،در حاشیه به جز شاخه های قدامی وخلفی به  کپسول مفصلی چسبندگی دارد .منیسک خارجی در یک سوم خلفی در یک منطقه از کپسول جدا شده و از این فاصله از تاندون عضله رکبی (پوپلیته) عبور می کند(22).

مطلب مرتبط :   بازاریابی ورزشی در ایران

هنگامی که به صورت برش مقطعی به منیسک ها نگاه می کنیم (مطابق شکل 23-2)، مشاهده می کنیم که لبه‌های خارجی منیسک ها از لبه های داخلی آنها ضخیم تر است و به صورت مثلثی شکل هستند و هنگامی که از بالا به آنها نگاه می کنیم (مطابق شکل 2-24) یک تقعر در منیسکها مشاهده میکنیم که برای پذیرفتن کندیل‌های ران طراحی شده اند و به دلیل این شکل هندسی با این تقعر زانو در زمان تحمل وزن از ثبات بیشتر برخوردار است (22).

[1]– Sprain

[2]– Bursitis

[3] –  Meniscus

[4]– Disc

[5]. Book/Biomechanics of the upper limbs : mechanics, modeling, and musculoskeletal injuries / by Andris Freivalds..

[6]. Extracellular matrix

مینسک‌ها بین غضروف‌های مفصلی استخوان ران و درشت نی قرار دارند و جنس آنها از جنس بافت غضروف (فیبروکارتیلاژ) است. مینسیک‌ها هلالی شکل بوده و مقطع آنها سه گوش است در هر زانو یک مینیسک داخلی و یک مینیسک خارجی وجود دارد. مینیسک داخلی اتصالات متعددی به عناصر مفصل زانو مثل کپسول مفصلی، لیگامان متقاطع قدامی و غیره دارد. در صورتی که مینیسک خارجی به کپسول مفصلی چسبندگی نداشته  و اتصالات کمتری با عناصر زانو دارد (30).

مینیسک خارجی در قسمت خلفی به عضله رکبی متصل و به همین دلیل هنگام چرخش درشت نی از مسیر حرکت خارج می‌شود و کمتر در معرض پارگی قرار می‌گیرد، اما مینیسک داخلی به علت اتصال مستقیم به لیگامنت دو طرفی درشت نی در حرکات،  بخصوص در چرخش‌های زانو دچار صدمه و پارگی می‌شود. در ورزشکاران صدمه مینیسک داخلی نود درصد بیشتر از صدمه مینیسک خارجی اتفاق می‌افتد (20).

بیشترین صدمه مینیسک داخلی در نتیجه چرخش داخلی شدید و ناگهانی ران روی درشت نی است. البته این عمل هنگامی اتفاق می‌افتد که پا در جایی ثابت و محکم شده و زانو کمی خم باشد، در این حالت مینیسک از مسیر اصلی خود خارج شده بین دو کندیل استخوان ران اهرم می‌شود علاوه بر عامل برخورد، چرخش و فشار بیش از حد عامل دژنراتیو[1] با تغییرات فرسایش مفصل نیز می‌تواند، باعث پارگی مینیسک شود. این عارضه بیشتر در ورزشکاران مسن که در مفصل زانوی آنها تغییرات فرسایش یا دژنراتیو رخ داده، اتفاق می‌افتد (20). (مطابق شکل 24-2)

پارگی مینیسک در اثر ضربه و فشار، پیچش شدید و خارج از دامنه حرکتی، سقوط و زمین‌خوردن شدید اتفاق می‌افتد (25).

[1]-Degenerative

دیسک:

ستون فقرات از هفت مهره گردنی، دوازده مهره پشتی (قفسه سینه) و پنج مهره کمری به انضمام مهره‌های ناحیه خاجی و دنبالچه تشکیل شده است. این مهره ها از بالا به پایین C1 تا C7، T1 تا T12، L1 تا L5 و S1 تا S5 نامگذاری و شماره گذاری شده است. مهره های ستون فقرات پشتی-کمری دارای شکل و عملکرد یکسان هستند (30).

هر مهره به دو بخش قدامی و خلفی تقسیم می شود. بخش قدامی مهره، همان تنه مهره است، تنه مهره‌های پشتی به شکل قلب است و هرچه از T1 به T12 به سمت پائین می رویم. اندازه آنها بزرگتر می شود، تنه مهره های کمری بزرگتر و سنگین تر از مهره های پشتی می باشد و قطر عرضی آنها از قطر قدامی ـ خلفی بزرگتر است (30).

هنگامیکه چندین مهره روی یکدیگر قرار می گیرند، فضای داخل این حلقه ها مجرای ستون فقرات یا کانال مهره‌ای را بوجود می آورند. مجرای ستون فقرات حاوی طناب نخاعی و اعصاب نخاعی (که از نخاع خارج می شوند) است (31).

مهره ها بوسیله دیسکهای بین مهره ای و زواید مفصلی با یکدیگر مفصل بندی می شوند. هر دیسک دارای دو قسمت است یک جزء قوی و محکم در اطراف حلقه لیفی و یک جزء داخلی بنام هسته پولپی (مطابق شکل 25-2). کار اصلی حلقه مقاومت در برابر فشارهای اعمال شده به ستون فقرات و مراقبت از هسته پولپی فشرده است. هسته پولپی از مواد وزیکوالاستیکی موکوئیدی که جذب کننده شوک هستند، تشکیل شده است و 70 تا 90 درصد این ماده را آب تشکیل می دهد(32).

بین هر دو مهره در ستون مهره ها(از آسیس تا خاجی) یک دیسک بین مهره ای قرار دارد. ساختمان دیسک بین مهره ای شامل دو بخش است.

الف) بخش مرکزی از ماده ای ژله مانند با 88% آب به وجود آمده و بسیار آبدوست است. این بخش از دیسک دارای فیبرهایی از جنس کلاژن نیز می باشد. از بخش مرکزی، با عنوان هسته نیز نام برده می شود (19).

ب) بخش محیطی دیسک نیز از جنس همان بخش مرکزی است، با این تفاوت که میزان آب در آن کم شده و در عوض فیبرهای لیفی محکم در آن پدیدار می شوند. هرچه به محیط دیسک نزدیکتر شویم، در صد مواد جامد و الیاف بیشتر است. این الیاف با بی نظمی خاص در دیسک وجود دارند(19).

فیبرهای بخش محیطی آرایش خاصی دارند، و از داخل به طرف محیط عمودتر می شوند، طوری که می توان گفت فیبرهای داخلی به طور اریب، با زاویه بیشتری نسبت به خط عمود، و فیبرهای محیطی تقریبا به صورت عمود قرار دارند. طرح دیگری که در آرایش فیبرها باید مورد توجه قرار گیرد، این است که لایه های مختلف دیسک که شامل همان الیاف لیفی اریب هستند، به صورت یکی در میان به راست و یا چپ متمایل هستند. بلندی دیسک ها در نقاط مختلف ستون مهره ها فرق می کند. این میزان در دیسک های نواحی مختلف 5-12 میلیمتر است و این در حالی است که بلندی بخش قدامی دیسک در نواحی گردن و کمر بیشتر از بخش خلفی آنهاست (19).

دیسک‌های موجود در بین مهره های ستون فقرات بطور مرتب و مداوم در زیر فشار قرار داشته و به همین دلیل در معرض صدمات گوناگون قرار دارند. ضربات شدید، پیچیدگی و یا فشار غیر طبیعی ممکن است منجر به ایجاد فتق دیسک شوند (19).

آسیب دیسک بین مهره‌ای خصوصاً پارگی دیسک در اثر ضربه شدید، فشار غیر مستقیم مزمن، پیچش و کشش ناگهانی، عفونت ، شکستگی مهره، سقوط و زمین خوردن و … رخ می‌دهد (22).

دررفتگی[1]: تغییر محل دو سراستخوان که در مجاورت یکدیگر قرار گرفته و تشکیل مفصل را داده‌اند دررفتگی نامیده می‌شود. اگر دو سر استخوان‌ها که در مجاورت یکدیگر قرار گرفته‌اند به مقدار کمی نسبت به یکدیگرتغییر محل پیدا نمایند در این صورت دررفتگی ناقص اتفاق افتاده است (20).

ü              پیچ خوردگی یا اسپرین: صدمات وارد بر رباط یا لیگامنت را اسپرین می‌خوانند. رباط‌ها، بروز حرکات غیر طبیعی در مفصل را محدود می‌کنند. چنانچه حرکت غیر طبیعی مفصل تا درجه‌ای ادامه پیدا کند که فشار حاصل بیش از توانایی تحمل آن باشد، رباط و یا محل اتصال آن دچار صدمه خواهد شد. چنین حرکتی به اسپرین منجر خواهد شد. علاوه بر حرکات غیر طبیعی، ضربه یا نیرویی غیر مستقیم نیز ممکن است رباط را دچار آسیب نماید (20).

بنابراین، اسپرین شامل کشیده شدن بیش از حد رباط و نهایتاً پاره شدن آن است که با توجه به میزان پارگی و شدت آسیب وارده، اسپرین را به سه درجه تقسیم می‌کنند (20).

اسپرین درجه یک: در اسپرین درجه یک تعداد کمی از تارهای رباط پاره شده و مقدار کمی خونمردگی[2] در رباط ایجاد می‌شود،ولی عملکرد وکار رباط دچاراختلال نمی‌شود.بعلاوه نزول قدرت در رباط قابل ملاحظه نیست (20).

اسپرین درجه دو: در اسپرین درجه دو مقدار پارگی تارها به میزانی است که سبب از بین رفتن مقداری از کار رباط خواهد شد. دامنه شدت در اسپرین درجه دو متفاوت است در بعضی موارد پارگی جزئی است و عملکرد و کار رباط تقریباً دست خوش تغییر نمی‌شود لیکن در مواردی که پارگی جزئی نبوده و اسپرین فراکچر ( جدا شدن تکه استخوان مفصل با رباط) به صورت ناقص یا کامل اتفاق می‌افتد، به ترتیب عملکرد رباط یا کاهش یافته یا بطور کلی از بین می‌رود (20).

اسپرین درجه سه: در اسپرین درجه سه پارگی رباط به طور کلی صورت می‌گیرد و عملکرد رباط کاملاً از بین رفته و مفصل ناپایدار می‌شود، نیروی وارد بر رباط ممکن است آن را در یکی از دو قسمت اتصال و یا نواحی دیگر پاره کند. این نوع اسپرین با خونریزی زیادی همراه خواهد بود(20)

[1]– Oislocation

[2]– Hematoma

92

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

No description. Please update your profile.

~~||~~Comments Are Closed~~||~~