تحقیق رایگان درمورد آبهای زیرزمینی، استان اصفهان، استاندارد، زاینده رود

تحقیق رایگان درمورد آبهای زیرزمینی، استان اصفهان، استاندارد، زاینده رود

تحقیق رایگان درمورد آبهای زیرزمینی، استان اصفهان، استاندارد، زاینده رود

نیتراتی در چاه‌های مناطق کشاورزی
۴-۶ بررسی آلودگی نیترات در چاه‌های آب شرب منطقه مورد مطالعه در سال ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰
تعداد ۳۰ حلقه از چاه‌های نمونه‌برداری شده جهت تأمین آب شرب استفاده گردید که متوسط مقدار نیتروژن نیتراتی و درصد فراوانی آن در مراحل مختلف نمونه‌برداری در شکل‌های (۴-۱۴) و (۴-۱۵) نشان داده شده است. مقدار متوسط نیتروژن نیتراتی ۶/۷ میلی‌گرم بر لیتر بوده و در طی مراحل مختلف ۱ تا ۵ به ترتیب ۹۳/۵، ۸۴/۵، ۰۹/۹، ۹۴/۸ و ۲۲/۸ میلی‌گرم بر لیتر بوده است.
همانطور که در شکل (۴-۱۵) دیده شده است در هر مرحله از نمونه‌برداری به ترتیب ۲۰، ۷/۱۶، ۷/۳۶، ۳/۴۳ و ۴۰ درصد از چاه‌ها مقدار نیتروژن نیتراتی فراتر از حد استاندارد آشامیدن دارند و در برخی از چاه‌ها از ۲ برابر حد مجاز نیز فراتر بوده که بایستی حتی‌الامکان تا برطرف شدن مشکل آلودگی، از آب آنها جهت شرب استفاده نشده و برنامه‌های مدیریتی جهت کاهش آلودگی آنها به‌کار بسته شود.
شکل ۴-۱۴ میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در چاه‌های آب شرب در مراحل مختلف نمونه برداری
شکل ۴-۱۵ درصد فراوانی میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در چاه‌های آب شرب منطقه مورد مطالعه
۴-۷ بررسی نقشه‌های هم‌نیترات مناطق مورد مطالعه در مراحل زمانی مختلف طی سالهای ۱۳۷۹، ۱۳۸۰ ، ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷
نقشه‌های هم‌نیترات با استفاده از داده‌های غلظت نیترات در آبهای زیرزمینی و مختصات ماهواره‌ای (طول و عرض جغرافیایی) چاه‌های مورد مطالعه و با کمک نرم افزار ArcMap Gis تهیه شدند.
شکل (۴-۱۶), نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آبهای زیرزمینی کل منطقه مورد مطالعه مربوط به مرحله اول (دی ماه ۱۳۷۹) بوده است مناطق تیره‌تر مقادیر بیشتر نیترات را نشان داده‌اند. همانطور که مشاهده شده است در بیشتر مناطق، مقدار نیتروژن نیتراتی در آبهای زیرزمینی موجود بین اصفهان و مورچه خورت و ادامه آن تا نجف آباد و تیران، بیش از حد مجاز (۱۰ میلی‌گرم بر لیتر) و بیشترین آلودگی نیترات در این منطقه در اطراف شهر نجف آباد و خمینی‌شهر و مربوط به زمین‌های کشاورزی بوده است. منطقه دیگری دارای آبهای زیرزمینی با غلظت نیترات بیش از حد مجاز در نواحی شمال، شرق و غرب شهرضا وجود داشته که البته در این مناطق مقدار آلودگی نیتروژن نیتراتی بین ۱۰ تا ۱۵ میلی‌گرم بر لیتر بوده است. غیر از این مناطق، در مناطق کوچکی درشمال شرق، جنوب وجنوب شرقی شهر اصفهان، غرب میمه و جنوب شرقی کاشان، غلظت نیتروژن نیتراتی در آبهای زیرزمینی بیش از ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر بوده است. در بقیه مناطق مورد مطالعه، در مرحله اول، غلظت نیترات در آبهای زیرزمینی کمتر از حد استاندارد بوده است.
شکل (۴-۱۶) نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در مرحله اول (دی ماه ۱۳۷۹)
شکل (۴-۱۷)، نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آبهای زیرزمینی منطقه مورد مطالعه مربوط به مرحله دوم (بهمن ماه ۱۳۷۹) بوده است. همانطور که در این نقشه مشاهده شده است، وسعت مناطق دارای غلظت نیترات بیش از حد استاندارد در آبهای زیرزمینی نسبت به شکل (۴-۱۶), افزایش یافته است. یکی از این مناطق در این مرحله، منطقه وسیعی بین شهرهای اصفهان، مورچه خورت، میمه، تیران و زرین شهر بوده است. بیشتر وسعت این منطقه شامل زمین‌های وسیع کشاورزی بوده و دیده شده که آلوده‌ترین منطقه از نظر مقدار نیترات در آبهای زیرزمینی، همان منطقه جنوب شرق و شرق نجف آباد بوده است. منطقه دیگری که دارای آبهای زیرزمینی با غلظت نیترات بیش از حد مجاز بوده، منطقه وسیعی در جنوب و جنوب غربی منطقه مورد مطالعه (حدفاصل اصفهان تا شهرضا) است که بیشتر این ناحیه شامل دشت‌های مرغ و مهیار بین اصفهان و شهرضا وزمین‌های کشاورزی اطراف شهرضا بوده است.
شکل (۴-۱۷) نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در مرحله دوم (بهمن ماه ۱۳۷۹)
نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آبهای زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در مرحله سوم (اسفندماه ۱۳۷۹) در شکل (۴-۱۸) نشان داده شده است. در بخش‌های قبل دیده شد که بیشترین میانگین غلظت نیترات در مناطق مختلف اکثراً مربوط به مراحل سوم و چهارم (اسفندماه ۱۳۷۹ و فروردین‌ماه ۱۳۸۰) بود. این مطلب در شکل نیز مشهود است. همان طور که در این شکل دیده شده است، در این مرحله منطقه وسیعی از جنوب تا مرکز، غرب و شمال منطقه مورد مطالعه که مناطق شهرضا، اصفهان، نجف آباد و کاشان را در بر گرفته است دارای آب‌های زیرزمینی با غلظت نیترات بیش از حد استاندارد (۱۰ میلی‌گرم بر لیتر نیتروژن نیتراتی) بوده‌اند. همچنین در مناطق دیگر مانند شمال غرب میمه و شرق و جنوب شرق کاشان تا شمال غرب نطنز نیز آلودگی نیترات در آب‌های زیرزمینی در این مرحله نسبت به مرحله قبل (مرحله دوم- بهمن ماه ۱۳۷۹) افزایش زیادی داشته است.
شکل (۴-۱۸) نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در مرحله سوم (اسفند ماه ۱۳۷۹)
شکل (۴-۱۹)، نقشه منحنی‌های هم نیترات آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در مرحله چهارم (فروردین‌ماه ۱۳۸۰) بوده است. همان طور که در این نقشه دیده شده است، از نظر پراکندگی و وسعت مناطق دارای آب‌های زیرزمینی آلوده به نیترات بیشتر از نقشه مربوط به مرحله قبل (شکل ۴-۱۸) بوده است. قبلاً هم به این مطلب اشاره شد که بیشترین غلظت‌های نیترات در آب‌های زیرزمینی در مناطق مختلف در طول دوره مطالعه، مربوط به اسفندماه ۱۳۷۹ و فروردین‌ماه ۱۳۸۰ (اواخر زمستان و اوایل بهار) بوده است. در این مرحله مشاهده می‌شود که وسعت مناطق دارای آب‌های زیرزمینی با غلظت بیش از ۳۰ میلی‌گرم بر لیتر نیتروژن نیتراتی افزایش یافته و آلوده‌ترین مناطق از نظر آب‌های زیرزمینی با غلظت بیش از ۳۰ میلی‌گرم بر لیتر نیتروژن نیتراتی در این مرحله شامل منطقه جنوب شرق نجف آباد بوده است. این مناطق، مناطق کشاورزی بوده و منشأ آلودگی در این مناطق به احتمال زیاد، فعالیت‌های کشاورزی (کودهای شیمیایی نیتروژن‌دار) بوده است. البته در مورد منطقه بین اصفهان و مورچه خورت که تقریباً نزدیک به شاهین شهر بوده، وجود تصفیه خانه فاضلاب هم در این منطقه همان طور که باقری [۸] به آن اشاره کرده است، می‌تواند نقش مهمی در آلودگی نیترات در آب‌های زیرزمینی این منطقه باشد. باقری در مطالعه خود در سال ۱۳۷۸ در دشت برخوار واقع در بین اصفهان و مورچه خورت، بیشترین مقدار نیتروژن نیتراتی در آب‌های زیرزمینی این منطقه را، ۲۰ میلی‌گرم بر لیتر مربوط به محدوده تصفیه خانه شاهین شهر گزارش کرد. که با نتیجه مشاهده شده در شکل (۴-۱۹) هم‌خوانی دارد.
شکل (۴-۱۹) نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در مرحله چهارم (فروردین‌ماه ۱۳۸۰)
شکل (۴-۲۰)، نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آب‌های زیرزمینی مربوط به مرحله پنجم (اردیبهشت‌ماه ۱۳۸۰) را در منطقه مورد مطالعه نشان داده شده است. همان طور که مشاهده شده، در این مرحله وسعت مناطق دارای آب‌های زیرزمینی با غلظت مجاز نیتروژن نیتراتی (کمتر از ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر) نسبت به مرحله قبل کاهش یافته است. همانطور که در این نقشه دیده شده، در بخش عمده‌ای از منطقه مورد مطالعه شامل منطقه شهرضا، نجف آباد، کاشان، اصفهان و اطراف زاینده رود (از زرین شهر تا ورزنه) غلظت نیترات در آبهای زیرزمینی بیشتر از حد مجاز و در مناطق اطراف شهر نجف اباد، تیران، بین اصفهان و مورچه خورت و در کنار زاینده رود در مناطق جنوب غرب اصفهان (زمین‌های کشاورزی اطراف فلاورجان) و جنوب شرق اصفهان, غلظت نیتروژن نیتراتی در آبهای زیرزمینی بیشتر از ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر بوده است.
شکل (۴-۲۰) نقشه منحنی‌های هم‌نیترات آب‌های زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در مرحله پنجم (اردیبهشت ماه ۱۳۸۰)
شکل (۴-۲۱) منحنی‌های هم‌میزان میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی آبهای زیرزمینی در تمام منطقه مورد مطالعه را در سال ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ نشان داده شده است. مشاهده شده، که از نظر میانگین غلظت نیترات در ۵ مرحله، تقریباً در نیمی از منطقه مورد مطالعه، آبهای زیرزمینی با غلظت نیترات بیش از حد مجاز (۱۰ میلی‌گرم بر لیتر نیتروژن نیتراتی) بوده‌اند. این ناحیه شامل مناطق شهرضا، اصفهان، نجف آباد، منطقه بین نطنز و کاشان و اطراف میمه بوده است. بیشترین مقدار میانگین آلودگی نیترات مربوط به منطقه جنوب غرب شهر نجف آباد و منطقه بین اصفهان و مورچه خورت بوده است. با توجه به نقشه‌های هم‌نیترات منطقه مورد مطالعه در استان اصفهان می‌توان مناطق آلوده را شناسایی و با مطالعات تکمیلی به منشأ اصلی و عوامل موثر بر این آلودگی پی برد و با جلوگیری از را‌ههای آلوده شدن، در حفظ منابع آب زیرزمینی کوشید. همچنین این نقشه‌ها میتوانند در بهره برداری از منابع آب زیرزمینی برای استفاده‌های مختلف و برنامه ریزی در این زمینه مفید باشند.
شکل (۴-۲۲) نقشه منحنی‌های هم‌میزان میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی آبهای زیرزمینی در تمام استان اصفهان را در سال ۱۳۸۶ نشان داده شده و شکل (۴-۲۳) نقشه منحنی‌های هم‌میزان میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی آبهای زیرزمینی در تمام استان اصفهان را در سال ۱۳۸۷ نشان داده شده است.
همانطور که در شکل‌های (۴-۲۲) و (۴-۲۳) مشاهده شده که مقدار نیترات در استان اصفهان نسبت به سالهای ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ افزایش قابل ملاحظه‌ای یافته است.
شکل (۴-۲۱) نقشه منحنی‌های هم‌میزان میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی آبهای زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در سال ۱۳۷۹ و۱۳۸۰
شکل (۴-۲۲) نقشه منحنی‌های هم‌میزان میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی آبهای زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در سال ۱۳۸۶
شکل (۴-۲۳) نقشه منحنی‌های هم‌میزان میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی آبهای زیرزمینی منطقه مورد مطالعه در سال ۱۳۸۷
خلاصه نتایج
۱- آلودگی نیترات در آبهای زیرزمینی مناطق مورد مطالعه در استان اصفهان، مورد توجه بوده و با توجه به خشکسالی و بحران آب، باید در شمار جدیترین مسائل کشاورزی پایدار و بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی قرار گیرد.
۲- از نظر توزیع مکانی آلودگی نیترات, آب‌های زیرزمینی منطقه نجف آباد دارای بیشترین آلودگی بوده و مناطق اصفهان، شهرضا، حاشیه رودخانه زاینده رود، نطنز و کاشان به ترتیب در رده‌های بعدی قرار دارند.
۳- توزیع آلودگی نیترات در مناطق مورد مطالعه، رابطه

مطلب مرتبط :   منبع تحقیق با موضوعتکنولوژی، رسانه آموزشی، مبانی نظری، دانش آموز

admin2

No category

No description. Please update your profile.

You must be logged in to post a comment