تحقیق رایگان درمورد آبهای زیرزمینی، مناطق شهری، استاندارد، زاینده رود

تحقیق رایگان درمورد آبهای زیرزمینی، مناطق شهری، استاندارد، زاینده رود

تحقیق رایگان درمورد آبهای زیرزمینی، مناطق شهری، استاندارد، زاینده رود

ورزنه که در کنار باتلاق گاوخونی است، ادامه یافته است. قسمت بالایی این منطقه، از باغبهادران تا نواحی اطراف زرین شهر، بسیار باریک و در دره زاینده رود واقع بوده ولی از اطراف زرین شهر تا ورزنه شامل زمین‌های وسیع کشاورزی مانند لنجان، مبارکه، فلاورجان، اصفهان، براآن و رودشت است که مراکز اصلی کشاورزی در استان اصفهان بوده‌اند.
به منظور بررسی میزان نیترات در آبهای زیرزمینی این منطقه ۱۰۰ حلقه چاه مورد مطالعه قرار گرفت (چاه‌های شماره ۷۶ تا ۱۷۵) که تقریباً به ترتیب شماره، از بخش باغبهادران تا ورزنه و در زمین‌های کشاورزی و شهرهای اطراف زاینده رود قرار داشتند. میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در آب چاه‌های کل منطقه ۴/۸ میلی‌گرم بر لیتر و کمتر از حد استاندارد (۱۰ میلی‌گرم بر لیتر) برای آب آشامیدنی بود. در ناحیه بالایی این منطقه، از باغبهادران تا زرین شهر که قبلاً گفته شد، زمین‌های کشاورزی کوچک و باغ‌ها بوده‌اند و چاه‌های شماره ۷۶ تا ۹۰ را شامل گردیده است، عموماً غلظت نیتروژن نیتراتی بجز در برخی مراحل، پایین و کمتر از ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر بوده و میانگین آن در این ناحیه در حدود ۵ میلی‌گرم بر لیتر بوده ولی در نواحی پایین‌تر رو به افزایش رفته است.
از کل چاه‌های مورد مطالعه در منطقه کنار زاینده رود، ۷۲ درصد دارای میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی کمتر از ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر (حد استاندارد آشامیدن) و ۲۸ درصد دارای ۱۰ تا ۲۰ میلی‌گرم بر لیتر بودند. مقدار نیترات در این منطقه نسبت به مناطق نجف آباد، اصفهان و شهرضا کمتر بوده که دلیل اصلی آن تغذیه مداوم آبهای زیرزمینی این منطقه توسط رودخانه زاینده رود بوده و بطور مداوم آب‌های آلوده به نیترات توسط آب زاینده رود جایگزین و رقیق شده است.
تغییرات متوسط غلظت نیتروژن نیتراتی در مراحل مختلف نمونه‌برداری در این منطقه در شکل (۴-۹) نشان داده شده است. میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در مراحل ۱ تا ۵ در این منطقه به ترتیب ۳۳/۵، ۰۵/۷، ۷۵/۹، ۱/۱۰ و ۶۱/۹ میلی‌گرم بر لیتر بوده است. همچنین در طی این ۵ مرحله به ترتیب ۱۰، ۲۵، ۴۸، ۵۳ و ۵۳ درصد از کل چاه‌های مورد مطالعه در این منطقه دارای نیترات بیشتر از حد استاندارد بودند.
شکل ۴-۹ میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در آبهای زیرزمینی حاشیه زاینده‌رود در مراحل مختلف نمونه برداری
۴-۵ بررسی آلودگی نیترات در مناطق کشاورزی, شهری و صنعتی مناطق مختلف در سال ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰
در این تحقیق علاوه بر بررسی غلظت نیترات در آبهای زیرزمینی، در تعیین نقاط یا چاه‌های نمونه برداری سعی گردیده از همه مناطق کشاورزی، شهری و صنعتی نمونه برداری شود تا بتوان مقایسه‌ای بین میزان آلودگی نیترات در این مناطق مختلف انجام داد و مشخص نمود که در کدامیک از این مناطق، آلودگی نیترات در آبهای زیرزمینی بیشتر است و در نتیجه فعالیت‌ها در کدام نوع منطقه باعث غلظت بیشتر نیترات در آبهای زیرزمینی شده است.
البته شناسایی دقیق منابع آلوده کننده در نواحی مختلف منطقه مورد مطالعه از اهداف این تحقیق نبوده است ولی از این طریق می‌توان در منطقه مورد مطالعه تأثیر هر یک از فعالیت‌های کشاورزی، صنعتی یا شهری را بر آلودگی آبهای زیرزمینی به نیترات اندازه گیری کرده و از مقایسه آنها علت اصلی این آلودگی را مشخص نمود.
میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در کل مناطق شهری، کشاورزی و صنعتی مورد مطالعه در استان اصفهان در شکل (۴-۱۰) نشان داده شده است.
شکل ۴-۱۰ میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در مناطق شهری، کشاورزی و صنعتی در مراحل مختلف نمونه برداری
نکته قابل ذکر دیگر، قبل از بررسی آلودگی نیترات در مناطق مختلف کشاورزی، شهری و صنعتی این است که در منطقه مورد مطالعه و یا در کل کشور ما، هنوز این مناطق کاملاً از هم جدا و تفکیک نشده‌اند و بیشتر مناطق شهری و صنعتی در داخل یا مجاورت زمین‌های کشاورزی قرار دارند. برای مثال شهرک‌های صنعتی شهرضا، مورچه خورت و کاشان در مناطق کشاورزی اطراف این شهرها واقع شده‌اند. البته در چند سال اخیر در بعضی شهرها اقداماتی در این زمینه انجام شده و در حال انتقال کارگاه‌ها و صنایع به بیرون از شهرها و مناطق کشاورزی بوده‌اند ولی این امر بطور کامل صورت نگرفته است. با این حساب آلودگی‌هایی که در آبهای زیرزمینی در مناطق شهری و صنعتی وجود دارد، از آلودگی با منشأ کشاورزی جدا نیست. با این توضیحات، همانطور که ملاحظه شده است میزان غلظت متوسط نیترات در مناطق صنعتی بیشتر از مناطق کشاورزی و در مناطق کشاورزی بیشتر از مناطق شهری بوده است.
برای بررسی بیشتر آلودگی نیترات منطقه، به تفکیک نوع کاربری (کشاورزی، شهری و صنعتی) مورد تجزیه و تحلیل قرار داده شده است. نوع کاربری اراضی منطقه در برگیرنده هر چاه در جدول (۲) پیوست مشخص شده است.
۴-۵-۱ آلودگی نیترات در مناطق شهری
میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در کل مناطق شهری استان ۲۶/۷ میلی‌گرم بر لیتر و در طی مراحل مختلف ۱ تا ۵ به ترتیب ۹۴/۴، ۸۷/۵، ۹۱/۸، ۴/۸ و ۱۷/۸ میلی‌گرم بر لیتر بوده که روندی افزایشی در زمستان سپس کاهشی در بهار داشته است. درصد فراوانی میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در چاه‌های مناطق شهری در شکل (۴-۱۱) نشان داده شده است.
شکل ۴-۱۱ درصد فراوانی میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در چاه‌های مناطق شهری
بطور میانگین در کل مناطق شهری استان اصفهان، مقدار آلودگی نیترات کمتر از حد استاندارد برای آب آشامیدنی است. البته این به معنی عدم وجود آلودگی نیترات در آبهای زیرزمینی این منطقه نبوده و در بعضی از چاه‌های مورد مطالعه در این مناطق که آب آنها برای آشامیدن استفاده شده است، غلظت نیترات بیش از حد مجاز برای آب آشامیدنی است که به علت حساسیت بیشتر در بخش بعدی به طور جداگانه به آن پرداخته شده است. دلیل اصلی این آلودگی در شهرها، فاضلاب‌های شهری بوده که متأسفانه در بسیاری از شهرهای کشور ما هنوز سیستم‌های فاضلاب احداث نشده و فاضلاب‌های شهری و خانگی با نفوذ در زمین باعث آلودگی آبهای زیرزمینی مخصوصاً در مورد نیترات شده‌اند. البته قرار گرفتن بیشتر مناطق مسکونی و شهری استان در مناطق کشاورزی هم در این زمینه بی‌تأثیر نیست.
۴-۵-۲ آلودگی نیترات در مناطق صنعتی
در کل مناطق صنعتی مورد مطالعه در استان اصفهان، میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی ۸/۱۴ میلی‌گرم بر لیتر بوده است که این مقدار بیشتر از حد استاندارد (۱۰ میلی‌گرم بر لیتر) بوده است. در مدت مطالعه و طی مراحل ۱ تا ۵، غلظت نیتروژن نیتراتی در آبهای زیرزمینی این مناطق به ترتیب ۱/۱۲, ۷/۱۱، ۵/۱۷، ۷/۱۷ و ۱/۱۵ میلی‌گرم بر لیتر بوده و همانطور که در شکل (۴-۱۲) نشان داده شده است، در اکثر چا‌ه‌ها بیش از حد استاندارد بوده است.
شکل ۴-۱۲ درصد فراوانی میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در چاه‌های مناطق صنعتی
همچنین مشاهده شده که میانگین آلودگی نیترات در مناطق صنعتی استان اصفهان بیشتر از مناطق شهری بوده است که این نشان دهنده نقش مؤثرتر فاضلاب‌های صنعتی نسبت به فاضلاب‌های شهری در آلودگی آبهای زیرزمینی به نیترات است. این مسئله توجه و اهتمام بیشتر مسئولین صنایع و مخصوصاً سازمان حفاظت محیط زیست، برای جلوگیری از ازدیاد بیش از حد آلودگی نیترات در آبهای زیرزمینی طلب کرده است. البته شاید در این زمینه کنترل‌هایی وجود داشته باشد ولی بعضی از صنایع متأسفانه از روی آگاهی و یا بدلیل نا‌آگاهی در این زمینه، با دفع غیر قانونی فاضلاب یا زباله‌های خود باعث این امر شده‌اند.
۴-۵-۳ آلودگی نیترات در مناطق کشاورزی
در کل مناطق کشاورزی مورد مطالعه در استان اصفهان، میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی ۱۰/۱۱ میلی‌گرم بر لیتر بوده که بیش از حد استاندارد (۱۰ میلی‌گرم بر لیتر) بوده است. مقدار میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در طی مراحل ۱ تا ۵ به ترتیب ۴/۸، ۲/۹، ۳/۱۳، ۹/۱۲، ۷/۱۱ میلی‌گرم بر لیتر بوده است که همانند دیگر مناطق استان روند افزایشی در زمستان و روند کاهشی در بهار داشته است.
آلودگی نیترات در مناطق کشاورزی بعضی نواحی استان مانند نجف آباد، اصفهان و شهرضا زیاد و گاهی تا چند برابر حد استاندارد هم بوده است و به دلیل کم بودن غلظت نیترات در مناطق اطراف زاینده رود و بعضی مناطق کاشان میانگین غلظت نیترات در کل مناطق کشاورزی استان کاهش یافته است. به عبارت دیگر متوسط غلظت نیتروژن نیتراتی در مناطق اطراف زاینده رود ۷/۸ میلی‌گرم بر لیتر بوده در صورتی که در بقیه مناطق مورد مطالعه در استان در حدود ۲/۱۶ میلی‌گرم بر لیتر (نزدیک به دو برابر مناطق اطراف زاینده رود) بوده است. درصد فراوانی میانگین غلظت نیتروژن نیتراتی در چاه‌های مناطق کشاورزی در شکل (۴-۱۳) نشان داده شده است. در نواحی مختلف استان نیز مشاهده شد که بیشترین غلظت‌های نیترات در آبهای زیرزمینی بیشتر مربوط به مناطق کشاورزی و مخصوصاً استفاده بی‌رویه از کودهای شیمیایی برای بالا بردن میزان محصول بوده است.
خاتون آبادی [۱۶] با مطالعه میزان مصرف کودهای نیتروژن‌دار در مناطق کشاورزی استان اصفهان به این نتیجه رسید که ۸/۱۷ درصد از کشاورزان ۴۰۰-۲۰۰ کیلوگرم کود نیتروژن (ازت) در هکتار, ۳/۶۳ درصد، ۵۰۰-۴۰۰ کیلوگرم کود نیتروژن (ازت) در هکتار و ۹/۱۸ درصد، ۷۵۰-۷۰۰ کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار استفاده کرده‌اند. همچنین ۹۰ درصد از کشاورزان از آلودگی آبهای زیرزمینی توسط کود بی اطلاع بوده‌اند و ۷۸ درصد معتقد بوده‌اند در صورت آلوده شدن آب آشامیدنی توسط کودهای نیتروژن‌دار مصرف خود را کاهش خواهند داد. دراین مطالعه ۸۸ درصد از کشاورزان بر این عقیده بوده‌اند که در صورت سرطان‌زا بودن آلودگی نیترات، مصرف کودهای نیتروژن‌دار را کاهش خواهند داد. در کل، این تحقیق مقایسه عوامل سرطان‌زایی، آلودگی آب آشامیدنی و افزایش قیمت در ارتباط با مسئله کاهش مصرف کود نشان داده است که عامل سرطان‌زایی نقش مهمتری را در کاهش مصرف کود بر عهده دارد (۸۸ درصد عقیده کشاورزان). سپس عامل آلودگی آب نقش مهمی را در این زمینه ایفا کرده است (۷۸ درصد عقیده کشاورزان). در حالی که در مورد عامل افزایش قیمت، تنها نیمی از کشاورزان (۵۷ درصد) آن را عامل بازدارنده در مصرف کود تلقی کرده‌اند. این در حالی بوده است که اکثر کشاورزان (۹۲ درصد) درحالت عادی بدون مطرح نمودن هر گونه مطلب خاصی, حاضر به کاهش مصرف کود نبوده‌اند. با توجه به این مطلب نتیجه گیری شده است که اطلاع رسانی در راستای کاهش مصرف کود و آگاه‌کردن کشاورزان و مردم از اثرات سوء زیست محیطی کودهای نیتروژن دار نتایج مفیدی را به همراه خواهد داشت.
شکل ۴-۱۳ درصد فراوانی میانگین غلظت نیتروژن

مطلب مرتبط :   تحقیق رایگان درموردشبکه عصبی، آبهای زیرزمینی، شبکه عصبی مصنوعی، حفاظت محیط زیست

admin2

No category

No description. Please update your profile.

You must be logged in to post a comment