منبع تحقیق با موضوع تکنولوژی، تکنولوژی آموزشی، آموزش و پرورش، انتقال دانش

منبع تحقیق با موضوع تکنولوژی، تکنولوژی آموزشی، آموزش و پرورش، انتقال دانش

منبع تحقیق با موضوع تکنولوژی، تکنولوژی آموزشی، آموزش و پرورش، انتقال دانش

میزان مستقیم بودن، تجربه‌های فراهم شده با انتخاب و کاربرد رسانه‌ها و وسایل آموزشی استفاده کرد. آموزش دهنده‌ای که بر پایه‌ی روش‌های نوین تدریس، اقدام به طرح‌ریزی فعالیت‌ها و شیوه‌های آموزشی می‌کند، وسایل و رسانه‌ها را به گونه‌ای انتخاب و به کار می‌برد که دانش‌آموز را در معرض تجربه‌ی مستقیم قرار دهد و وی را به مفهوم‌سازی و تولید دانش رهنمون شود.
برای مثال، معلم علومی که به تمامی فرایند یاددهی-یادگیری، بر نوع نگاه معلم به یادگیری و به تبع آن آموزش متکی است. اگر یادگیری به معنای حفظ و یادآوری پاسخ‌های صحیح تلقی شود، فعالیت‌های آموزشی معلم و دانش‌آموز، انتخاب و کاربرد رسانه‌ها و ارزشیابی نیز بر انتقال دانش صحیح به ذهن دانش‌آموز متکی خواهد بود. چنانچه رویکردی اکتشافی و تعاملی به یادگیری اتخاذ شود، تمامی فعالیت‌های فوق، در پی فراهم کردن زمینه‌ای غنی برای ساخت فعال دانش توسط یادگیرندگان خواهد بود. بنابراین، برای اثربخش‌بودن تمامی فعالیت‌های یاددهی-یادگیری و از جمله انتخاب و کاربرد رسانه‌ها و وسایل آموزشی، گام اولیه و ضروری، معماری مجدد تفکر درباره‌ی ماهیت یادگیری و آموزش است. (سلیمی، ۱۳۸۷، ش۳، ۱۴، ص ۷-۴)
به طور کلی این هرم، به خوبی بر ضرورت و جایگاه رسانه‌های آموزشی تاکید می‌کند. تجربه مستقیم، یادگیری موثری را فراهم می‌کند (دیدن یک فرایند شیمیایی، لمس کردن رگ‌برگ‌ها و …) اما امکان تجربه مستقیم در همه مفاهیم وجود ندارد. تجارب ذهنی نیز، یادگیری ثمربخشی را ارائه نمی‌دهند. بنابراین ضروری است در بسیاری موارد معلمان از تجارب حد وسط (عکس، فیلم، ماکت و …) یا همان رسانه‌ها استفاده کنند.
نقش رسانه در فرایند یاددهی-یادگیری
تحقیقات نشان ‌می‌دهد که وسایل و رسانه‌های آموزشی مناسب در فرایند یادگیری و تفهیم و تاثیر مفاهیم موثری دارند که مهمترین آنها عبارتند از:
۱. اساس قابل لمسی برای تفکر و ساختن مفاهمی فراهم می‌کنند و در نتیجه‌ی، سبب می‌شوند شاگردان کمتر به مفاهیم انتزاعی متوسل شوند.
۲. سبب ایجاد علاقه در امر یادگیری شاگردان می‌شوند و توجه آنان را به موضوع آموزشی معطوف می‌سازند.
۳. پایه‌های لازم را برای یادگیری تدریجی و تکمیلی فراهم می‌سازند و آن را دائمی می‌کنند.
۴. تجارب واقعی و حقیقی را در اختیار شاگردان قرار می‌دهند و در نتیجه، موجب فعالیت بیشتر می‌شوند.
۵. پیوستگی افکار را در فرایند یادگیری فراهم می‌کنند.
۶. در توسعه و رشد معنا،‌ در ذهن شاگردان مؤثرند و به گسترش دامنه‌ی لغات کمک می‌کنند.
۷. معنا و مفاهیم آموزشی را سریعتر و صریحتر منتقل می‌کنند.
۸. تجاربی را در اختیار شاگردان قرار می‌دهند که کسب آنها از راه‌های دیگر چندان امکان‌پذیر نیست و در نتیجه، به تکامل و افزایش عمق و میزان یادگیری می‌انجامند. (شعبانی،۱۳۸۴، ۴۵، صص ۱۹۰-۱۸۹)
به عنوان مثال رسانه‌های دیداری و شنیداری با صرف هزینه‌ی کم و درهر زمان که معلم اراده می‌کرد، دنیای خارج را به درون کلاس درس می‌آوردند. معلمان با استفاده از این رسانه‌ها و با انتخاب آن چه باید ارائه گردد، می‌توانستند مطمئن شوند که به هدف‌های آموزشی موردنظر دست یافته‌اند. در ضمن، آنان پیام‌های خود را به گونه‌ای موثر به دانش‌آموزانی که با زبان نوشتاری یا علایم تصویری آشنایی نداشتند، منتقل می‌کردند. به اعتقاد متخصصان، یادگیری می‌تواند از طریق تجارب غیرمستقیمی همچون تماشای تصویر و فیلم بهتر انجام گیرد.
برونر با تاکید بر نقش رسانه‌ها، یادگیری را به سه دسته‌ی: یادگیری از طریق فعال بودن (تجربه مستقیم)، یادگیری از طریق تصاویر (تجربه‌ی تصویری) و یادگیری از طریق علایم (تجربه انتزاعی) تقسیم کرده بود.
ب- مفهوم شناسی تکنولوژی آموزشی
تکنولوژی آموزشی متشکل از دو اصطلاح مهم است که هریک باید به اختصار تبیین شود.تکنولوژی یا فناوری «زمینه‌ای عقلانی است که جهت کسب اطمینان از مهار کردن طبیعت فیزیکی توسط انسان از طریق کاربرد قوانین علمی شناخته شده طراحی شده است». (Simon.y.r 1983, 88) به عبارت ساده‌تر، تکنولوژی به معنی هرگونه مهارت عملی است که در آن از نتایج دانش و یافته‌های علمی استفاده می‌شود. به عبارت دیگر، تکنولوژی به معنی دانش کاربردی در مقابل علم محض است. بنابراین تکنولوژی را می‌توان روش شناسی یا دانش انجام ماهرانه علوم دانست. (فردانش،۱۳۷۲، ۵۰، ص۹)
آموزش نیز از دیدگاه‌های مختلف تعاریف گوناگونی دارد. به عنوان مثال دوبوا آموزش را مرتب کردن دقیق محیط فراگیر به منظور دست‌یابی به نتایج مورد نظر در وضعیت‌های مشخص تعریف کرده است. گانیه آموزش را روند حل مساله می‌داند. (فردانش،۱۳۷۲، ۵۰، ص۱۱) نکته قابل توجه این است که دیگر آموزش محدود به انتقال دانش نیست بلکه به معنایی وسیع شامل:« فراهم کردن زمینه برای یادگیری و یاد دادن، برای کاربرد، برای ایجاد تغییرو به منظور ارتقاء فرد و جامعه می‌گردد.» (رووف،۱۳۷۸، ۳۹، ص۷)
از این رو در یک معنای لغوی می‌توان «تکنولوژی آموزشی» را شناخت فن و روش یا جنبه‌های نظری و عملی فرایند آموزش معرفی نمود. معادل این واژه در زبان فارسی “فناوری آموزشی” و یا “علم عمل جریان آموزش” است. البته تکنولوژی آموزشی در طول سال‌هایی که کارشناسان آن را به کار برده‌اند، دستخوش تغییراتی شده است که علاوه بر تغییر در جنبه ظاهری، در محتوا و معنای آن نیز تغییراتی رخ داده است. برای درک بهتر تعریف ومعنای کامل تکنولوژی آموزشی، به بررسی تعاریف ارائه شده می‌پردازیم.
تعاریف تکنولوژی آموزشی
تعاریف متفاوتی از تکنولوژی آموزشی شده است گاهی این مفهوم را بسیار جامع و فراگیر معرفی کرده اند.مانند این تعاریف: «فناوری آموزشی یک فرایند پیچیده و منسجمی است که شامل افراد، فرایندها، ایده‌ها،‌ ابزارها و سازمان‌ها که برای تجزیه و تحلیل مشکلات و ایجاد، اجرا، ارزش‌یابی و کنترل راه‌حل مشکلاتی که در تمامی جنبه‌های یادگیری انسان دخالت دارند، به کار می‌رود.»
در بعضی تعاریف به نتیجه کار توجه شده است:
– نظریه و عمل طراحی، تهیه، اجرا، مدیریت و ارزشیابی فرایند و منابع به منظور یادگیری موثرتر.
– مطالعه و عمل اخلاقی به منظور تسهیل یادگیری و بهسازی عملکرد به وسیله‌ی ایجاد، کاربرد و مدیریت فرایند‌ها و منابع فناورانه‌ی مناسب.
ویگر (۱۹۹۷) ضمن تاکید بر توسعه مفهوم تکنولوژی اعتقاد دارد، تکنولوژی آموزشی اثرگذار در مجموعه سیستم آموزشی، صرفاَ سخت‌افزار نیست، بلکه شامل فرایند طراحی آموزشی موثر و جامعی است که در آن همه اجزاء سیستم مورد توجه هستند. و فناوری رایانه و رسانه‌های دیگر نیز به درستی به کار برده می‌شوند. در همین راستا هیئت فناوری تدریس آکادمی ملی مهندسان۶ فناوری آموزشی را به این صورت تعریف می‌کند: مجموعه‌ای علمی که از به کارگیری علم تدریس و یادگیری در دنیای واقعی کلاسی، همراه با ابزار و روش‌هایی که برای کمک به این کاربردها گسترش یافته‌اند، به دست آمده است. (Dieuzeide, H. ,1971, 69)
تکنولوژی آموزشی بر مبنای تعریفی جامع از جیمز براون عبارت است از طراحی، اجرا، ارزشیابی سیستماتیک تمامی فرایند یادگیری و آموزش، با تعیین هدف‌های مشخص و بهره‌گیری از تمام منابع مادی و انسانی و یافته‌های روانشناسی یادگیری و ارتباط جمعی به منظور فراهم آوردن شرایط آموزشی و یادگیری موثر. (علی‌آبادی ،۱۳۸۰، ۴۹، ص ۲۳)
فرهنگ و بستر۷ تکنولوژی را زبان استفاده از دانش برای مقاصد علمی یا علم کاربردی می‌داند که حالت ظریف و دقیقی بخود گرفته و از جمله تکنولوژی‌های مختلف تکنولوژی آموزشی است که بعنوان دانش نظری و عملی در نظام آموزش و پرورش ساخته شده است. (http:visual.merriam-webster.com, 103)
فرهنگنامه جهانی آموزش و پرورش (۱۹۸۹) تکنولوژی آموزشی را دانش و حرفه‌ای معرفی می‌کند که دارای سه جنبه یا مرحله است: ۱- وسایل شنیداری و دیداری، ۲- آموزش برنامه‌ای، ۳- استفاده از دیدگاه‌های جدید روانشناسی و تحقیقات انجام شده به منظور تجزیه و تحلیل مشکلات آموزشی و یافتن راه‌حل‌های آن.
در یک جمع بندی دکتر فردانش تکنولوژی آموزشی را مجموعه روش‌ها و دستورالعمل‌هایی معرفی می‌کند که با استفاده از یافته‌های علمی برای حل مسائل آموزشی اعم از طرح، اجرا و ارزشیابی، در برنامه‌های آموزشی به کارگرفته می‌شود. (فردانش،۱۳۷۲، ۵۰، ص ۱۶)
سیر تحول تکنولوژی آموزشی در ایران و جهان
سیر تکنولوژی در جهان: از لحاظ تاریخی، تکنولوژی آموزشی با خاتمه یافتن جنگ جهانی دوم متولد شد و در واقع محصولی از دنیای مدرنیسم است. هنگامی که جهان در آستانه‌ی مدرنیته قرار می‌گیرد، دنیایی را پیش‌رو می‌بیند که در آن، فناوری زیربنای تولیدات انبوه برای ارزان‌سازی، آسان‌سازی و راحت‌سازی همه‌ی کارها و پدیده‌هاست. فناوری از این زمان به بعد و با این هدف‌ها به تغییر دادن تمدن انسانی می‌پردازد که از جمله دستاوردهای آن، امکان دسترسی به اطلاعات برای توده‌ی انبوهی از مردم است. فناوری، با سرو کار پیدا کردن با انتقال و تبادل اطلاعات، وارد حیطه‌های آموزشی شد و به این ترتیب، سطح کارکردی نهاد آموزش و پرورش که آینده ساز نسل بعدی است، از سطح جامعه و محیط‌های کاری که در انتظار نسل پرورش یافته در این نهاد بودع عقب نماند. نهاد آموزش و پرورش نیز توانست هم چون سایر ارکان جامعه از فناوری بهره‌مند شود تا با استفاده از تکنولوژی آموزشی در آموزش و تدریس بتواند نسلی در خور را برای جامعه تکنولوژیک آماده کند.
البته بررسی تاریخچه تکنولوژی آموزشی با تاکید بر سه جنبه آن در سه مبحث قابل ارائه است: – مرحله اول: بر وسایل شنیداری و دیداری تاکید دارد که استفاده از آنها امر آموزش و یادگیری را آسانتر می‌کند این مرحله از سال ۱۹۰۰ میلادی، هنگامی که برای اولین بار در مدارس آمریکا، اسلایدهایی پیرامون موضوعات مختلف مورد استفاده قرار گرفت؛ شروع شد. در حدود ۱۹۱۰ اولین فهرست فیلم‌های آموزشی برای استفاده منظم در مدارس منتشر شد. (گانیه، ۱۹۸۷، ۷۱، ص۱۴-۱۱)
همراه با اختراع و ساخت وسایل سمعی و بصری جدید و ارائه آن به محافل آموزشی، این تفکر نیز همچنان به قوت خود باقی بود که وسایل سمعی و بصری موجب تغییرات زیربنایی و اساسی در آموزش می‌شود.از سال‌های ۱۹۲۰ به بعد، کتابهایی در زمینه‌ی آموزش بصری نوشته شد که به طور کلی منظور اصلی در این کتابها این بود که درجه‌ی واقع نمایی وسایل، نقش اصلی را در آموزش بازی می‌کند؛ به عبارت دیگر، هر قدر نمایش موضوعات به صورت عینی‌تر و ملموس‌تر انجام شود، میزان یادگیری بیشتر خواهد شد.
با شروع جنگ جهانی دوم، کانون فعالیت‌ها در زمینه‌ی وسایل سمعی و بصری از محافل تعلیم و تربیت به ارتش امریکا منتقل شد و در دوران جنگ، بسیاری از وسایل مانند پروژکتور و اورهد برای اولین بار

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژه های کلیدینمایشنامه، میرزا آقا، ادبیات نمایشی، یونان باستان

admin2

No category

No description. Please update your profile.

You must be logged in to post a comment