منبع تحقیق با موضوع تکنولوژی، رسانه آموزشی، مبانی نظری، دانش آموز

منبع تحقیق با موضوع تکنولوژی، رسانه آموزشی، مبانی نظری، دانش آموز

منبع تحقیق با موضوع تکنولوژی، رسانه آموزشی، مبانی نظری، دانش آموز

ی یادگیری در واقع به کارگیری تکنولوژی آموزشی در فرایند یادگیری به منظور ارتقای کیفیت آن است. شناخت چگونگی کاربرد موفق این فناوری (تکنولوژی یادگیری)، کمک مؤثری برای استفاده‌ی درست از ابزارهای مناسب فناوری به طور آگاهانه و هدفمند در فرایند یاددهی-یادگیری است. (افضل‌نیا، ۱۳۸۷، ش۲، ۶ ، ص ۶)
ابعاد:
ابعاد در لغت به معنی سه بعد طول، عرض و ارتفاع می‌باشد و معانی دیگری همچون طرف‌ها و یا زوایای مختلف یک چیز نیز برای آن آورده‌اند در این تحقیق منظور از کلمه‌ی ابعاد، نحوه‌ی آشنایی، میزان، نقش و موانع بهره‌گیری معلمان از رسانه‌های آموزشی می‌باشد. (بهشتی، ۱۳۶۵، ۱۷، ص ۵۰)
معلمان آموزش راهنمایی:
در این تحقیق واژه معلمان به کلیه مربیان پروروشی و معلمانی اطلاق می‌شود که در سال تحصیلی ۹۱-۹۰ در مدارس راهنمایی تابعه اداره آموزش و پروروش منطقه ۵ شهر تهران دروس دینی ، قران، مهارت های زندگی را تدریس می‌کنند.
کاستی‌های نظام آموزشی:
در این پژوهش کلیه مسائل و مشکلات آموزشی که ناشی از ماهیت سیستم و یا نظام آموزشی می‌باشد کاستی‌های نظام آموزشی تلقی می‌گردد از قبیل: نامناسب بودن کتاب درسی، کمبود وقت، عدم امکان دسترسی به رسانه‌های آموزشی در مدرسه، محاسبه نشدن تلاش تکنولوژیکی معلمان در فرایند ارزشیابی و … .
فصل دوم مبانی نظری و پیشینه تحقیق
مقدمه
در این فصل مبانی نظری موضوع تحقیق و پیشینه تحقیقات انجام شده در دو بخش آورده شده است .بدین صورت که در بخش اول مبانی نظری تحقیق ذکر شده و در بخش دوم نتایج تحقیقات داخلی و خارجی انجام شده در ارتباط با رسانه های آموزشی ارائه شده است.
بخش اول:مبانی نظری پژوهش
۱- حوزه مفهومی پژوهش
مفاهیم اصلی در این پژوهش، رسانه آموزشی، تکنولوژی آموزشی و تکنولوژی یادگیری می‌باشند از این رو به منظور دست‌یابی به نگرش مفهومی مشترک در این پژوهش، ابتدا به اختصار به معرفی ابعاد مختلف هر یک از این سه مفهوم خواهیم پرداخت:
الف- مفهوم شناسی رسانه
از نظر لغوی رسانه به معنی رساندن است و همچنین به وسیله‌ای که عهده‌دار امر رساندن است نیز اطلاق می‌گردد. (http:fa.wikipedia.org, 93) در واقع هر ابزاری که برای برقراری ارتباط مورد استفاده قرار می‌گیرد نیز رسانه نامیده می‌شود.(http:www.aftab.ir, 90) معادل این واژه در لاتین Media (وسایل، ابزار‌ها و رسانه‌ها) می‌باشد که جمع کلمه‌ی Medium (وسیله، واسطه) به معنای «در میان بودن» یا «در وسط قرار گرفتن یا قرار داشتن»است . (ذوفن و لطفی پور،۱۳۸۷، ۲۹، ص۱۴) اما رسانه آموزشی ترجمه‌ی «Instructional Media» است که «Media» در لغت به واسطه‌، وسیله، ماده‌ی وسط یا رابط دو چیز، حد فاصل و بالاخره وسیله نقل و انتقال تعریف شده است. تمام این معانی با آنچه اصطلاحاً رسانه آموزشی نامیده می‌شود مطابقت دارد. رسانه آموزشی ابزاری برای ارائه آموزش به فراگیر است و طبیعتاً جزئی از فرایند آموزش و تکنولوژی است، نه تنها آن. (فردانش،۱۳۷۲، ۵۰، صص ۱۵۰ و ۱۵۱)
تعاریف رسانه‌های آموزشی
رسانه در وهله اول به وسایل ارتباطی جمعی از قبیل: رادیو، تلویزیون، روزنامه و مجله اشاره دارد. در حالی که در اصطلاح علوم تربیتی رسانه به کلیه تجهیزات و امکاناتی گفته می‌شود که شرایطی را در کلاس درس فراهم می‌آورند تا یادگیری سریع‌تر، آسان‌تر و عمیق‌تر صورت گیرد (شعبانی،۱۳۸۴، ۵۰ ،ص۱۸۸) و سرانجام به کسب اطلاعات، رفتارها و مهارت‌های تازه با درکی عمیق بیانجامد. (رؤوف،۱۳۷۸، ۳۹ ، ص ۱۴)
از نظرعلمی- تخصصی رسانه آموزشی یکی از مفاهیم و مباحث جدی و گسترده فناوری (تکنولوژی) آموزشی است که بین محتوای، یادگیرنده، یاددهنده و محیط و امکانات یادگیری پیوند برقرار می‌کند. نقش میان‌دار، رابط، وسیله و میانجی را در فرایند یادگیری برعهده دارد.
تعاریف متعددی از رسانه در حیطه فناوری آموزشی به عمل آمده که برخی از آن‌ها از این قرارند:
ابزاری برای ارائه آموزش به فراگیر است که طبیعتاً جزئی از فرایند آموزش است، نه تمام آن. (فردانش،۱۳۷۲، ۵۰،صص ۱۵۲-۱۴۹)
البته برخی بین وسایل و رسانه تفاوت قائل می‌شوند وسیله آموزشی را منتقل کننده بخشی از مفاهیم آموزشی می‌دانند اما رسانه آموزشی به عوامل، وسایل یا ابزاری گفته می‌شود که کل محتوای آموزش را به فراگیران منتقل کند.» (خدامرادی، ۱۳۸۱، ۲۵، ص۳۱)
طبقه‌بندی رسانه‌های آموزشی و ملاک‌های آن
رسانه‌های آموزشی از جهات مختلف قابل بررسی و طبقه‌بندی هستند. برخی از اندیشمندان آن‌ها را نظر حواس مخاطب به رسانه‌های شنیداری، دیداری، سه بعدی، موقعیتی و … تقسیم می‌کنند و بعضی با توجه به سازنده آن، رسانه‌ها را به رسانه‌های معلم ساخته، دانش‌آموز ساخته و پیش ساخته طبقه‌بندی می‌کنند. گاهی نیز براساس نوع انرژی دریافتی به رسانه‌های برقی و غیربرقی و یا از لحاظ اقتصادی به رسانه‌های ارزان قیمت و گران قیمت و… تقسیم می‌کنند.(احدیان،۱۳۷۴، ۳، ص ۱۲)
همچنین رسانه‌های آموزشی را می‌توان در سه گروه: تاکید به آموزش، تاکید به یادگیری فراگیر و تاکید به آموزش و یادگیری تقسیم نمود.
برخی متخصصین با گذر از خصوصیات فیزیکی، باتوجه به نقش و تاثیر رسانه در روند یادگیری دانش‌آموزان و نحوه ارتباطی که رسانهها با فراگیر برقرار می‌کنند، آن‌ها را تقسیم‌بندی می‌کنند. و از آن جا که این ارتباط ممکن است به صورت یک طرفه و به طور کلی، دادن اطلاعات به دانش‌آموزان باشد یا در قالب برخوردی مداوم در عرصه‌ی یادگیری بین دانش‌آموزان و رسانه طرح‌ریزی شده باشد؛ رسانه‌های آموزشی را به دو دسته‌ی کلی یک طرفه یا غیر تعاملی و دو طرفه یا تعاملی تقسیم کردهاند. (ذوفن، لطفی‌پور،۱۳۸۷، ۲۹، ص ۱۸)
رسانه‌های یک طرفه یا غیرتعاملی رسانه‌هایی هستند که معلمان، شاگردان و افراد دیگر می‌توانند برای ارائه‌ی مطلب به مخاطبان خود، از آنها استفاده کنند. از رسانه‌های غیرتعاملی غالباً برای ارائه‌ی آموزش گروهی استفاده می‌شود. رسانه‌های غیرتعاملی قدیمی‌تر هستند و در طول سالهای اولیه‌ی قرن بیستم تا اواخر دهه‌ی ۱۹۷۰ به تدریج به وجود آمده و وسعت یافته‌اند. (ذوفن، لطفی‌پور،۱۳۸۷، ۲۹، ص ۱۸) از جمله این رسانه می‌توان به نوار کاست، فیلم آموزشی، پوستر و… اشاره نمود.
رسانه‌های تعاملی یا دو طرفه که خودکفا هستند، سبب ایجاد موقعیت‌های آموزشی دو طرفه میان یادگیرنده و فناوری می‌شوند. این رسانه‌ها به گونهای برنامه‌ریزی می‌شوند که از یادگیرنده پاسخ می‌طلبند و اغلب حتی می‌توانند پاسخ آنان را ارزش‌یابی کنند و به یادگیرنده بازخورد بدهند. مزایای اصلی رسانه‌های تعاملی این است که یادگیری فعال را تسهیل می‌کنند و یادگیرنده را قادر می‌سازند که در هر زمانی، از وضعیت پیشرفت خود در رابطه با هدفهای یادگیری آگاه شود. (ذوفن، لطفی‌پور،۱۳۸۷، ۲۹، ص ۱۹) تابلوهای الکتریکی و نرم افزارهای خودآموز رایانهای و… را می‌توان به عنوان رسانه‌های تعاملی معرفی کرد.
رسانه‌ها را از نظر نقشی که در فرایند آموزش ایفا می‌کنند، می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: وسایل آموزشی معیاری۴ و وسایل آموزشی تسهیل کننده۵. وسایل معیاری وسایلی هستند که از فراگیر خواسته می‌شود برای نشان دادن کارآیی آموخته‌هایش، آنها را شرح دهد، تفسیر کند، دوباره بسازد یا مشخص کند؛ به عبارت دیگر، این دسته از وسایل، جزئی از معیارهای یادگیری هستند و در هدفهای فعالیت‌های آموزشی نیز آورده شده‌اند؛ مانند اکثر ابزارهای آموزشی در رشته‌های فنی و حرفه‌ای و اتومبیل در آموزش رانندگی؛ اما رسانه‌های تسهیل کننده دارای چنین ویژگی‌هایی نیستند، یعنی جزئی از معیارهای مورد نظر فعالیت‌های آموزشی نیستند؛ به عبارت دیگر، از شاگردان خواسته نمی‌شود که آنها را شرح دهند، دوباره بسازند و …، بلکه تنها نقش این وسایل کمک به شاگرد برای درک بهتر مطلب یا اطلاع بیشتر از موضوع، پدیده و فعالیت مورد نظر است. (شعبانی،۱۳۸۴، ۴۵، ص ۱۸۸)
اساسا طبقه‌بندی‌های متفاوتی از رسانه‌ها به عمل آمده که یکی از کامل‌ترین این طبقه‌بندی‌ها در مباحث پایانی همین فصل تحت عنوان مهارت شناخت رسانه‌های آموزشی ارائه خواهد شد.
ضرورت بهره‌گیری از رسانه‌های آموزشی
تجارب، مبنای یادگیری ما را شکل می‌دهند از این رو معلم فکور می‌کوشد تا به جای انتقال دانش زمینه‌هایی را فراهم نماید تا دانش آموزان با کندو کاوی در تجارب شخصی خود، راه ورود به موضوع درس را بفهمد و به گونهای اثر بخش به درک مطلب یا تجربه جدید دست یابد. معلم با استفاده از رسانه تلاش می‌کند تا فراگیر در جریان آموزش، ضمن اصلاح و تثبیت تجربیات پیشین خویش به تجارب جدید نیز دست یابد. با وجود این، متاسفانه از جهات مختلف کسب تجربه‌های عینی در مورد همه مفاهیم آموزشی ممکن و منطقی نیست. زیرا برخی از تجارب خطرناک هستند مانند: تجربه سقوط از بلندی، آتشفشان و … بعضی از تجارب اساساَ میسر نیست مانند: تجربه ارتباط با تاریخ و شخصیت‌های تاریخی و یا رفتن در درون اتم، در برخی از موارد نیز با محدودیت‌های انسانی و اخلاقی مواجهیم مانند: تجربه دیدن اجزاء داخلی بدن انسان برای درس زیست شناسی، بعضی تجارب نیز از نظر زمان و بودجه غیرممکن هسنتد مانند تجربه سفر به جهان برای درس جغرافیای جهان و یا سفر به فضا برای درس منظومه شمسی و …
به این ترتیب معلمی که می‌خواهد از محدوده دانش نظری بگذرد و زمینه تجربه کردن همه مفاهیم را مهیا کند باید بداند تجربه فقط عینی و مستقیم نیست بلکه بنا بر هرم ادگاردیل تجارب بشری را می‌توان حداقل در سه سطح طبقه‌بندی نمود:
در قاعده این هرم تجارب تجربه‌های عینی است که دانش آموز مستقیما با آن درگیر می‌شود تجارب ذهنی نیز در راس این هرم قرار می‌گیرد و شامل تجربه‌هایی می‌شود که معلم به صورت ذهنی برای دانش آموز مطرح می‌کند. اما بخش میانی هرم اختصاص به تجربه‌های حد وسط دارد تجاربی که نه کاملاَ عینی و حقیقی نیست و نه کاملا ذهنی و انتزاعی نیست در واقع این تجربه‌ها، هم محدودیت‌های تجارب عینی را ندارند و هم جذاب‌تر و ملموس‌تر از تجارب ذهنی هستند. این همان تجربه‌های یادگیری است که رسانه‌ها فراهم می‌کنند و به همین دلیل نام Media (حد وسط) را برای رسانه‌ها برگزیدند.
«ادگاردیل، با گسترش سطوح و طبقات این هرم، تجربه‌های یادگیری متفاوتی را برحسب عینی تا ذهنی مرتب و سازمان دهی کرده است داد. در این مخروط، تجربه‌های عینی‌تر در سطوح پایین جا دارند و هر چه به سمت طبقه‌های بالاتر پیش می‌رویم، از محسوس بودن تجربه‌ها کاسته شده،و بتدریج بر ذهنی بودنشان افزوده می‌شود. (امیرتیموری،۱۳۸۲،۱۰، ص۲۲۲)
از این مخروط می‌توان به عنوان معیاری برای

مطلب مرتبط :   منبع تحقیق با موضوعتکنولوژی، تکنولوژی آموزشی، استاندارد، نظام آموزشی

admin2

No category

No description. Please update your profile.

You must be logged in to post a comment