نتایج قابل حصول در فرایند ترک اعتیاد

 

بطور کلی در فرایند ترک دو نتیجه قابل حصول است ؛

موفقیت

وقتی یک شخص می تواند با یک وضعیت پر خطر مواجه شود، احساس کنترل بیمار، افزایش یافته و در واقع احتمال تطابق بعدی فرد را با سایر موقعیت­ها نیز افزایش می­دهد. احساس موثر بودن فردی[1]، پیش­بینی ذهنی فرد در رابطه با احتمال تطابق با وضعیت و مشکلات آینده در واقع این مفهوم ذهنی، ” من می­دانم که از پس آن بر می­آیم” شامل یک زنجیره حوادث است. موفقیت در برخورد با میل به مصرف، باعث افزایش طول مدت پرهیز کامل می­شود که معادل افزایش موفقیت در برخورد با موقعیت­های پرخطر است و این خود باعث کاهش احتمال عود می­شود.

 شکست

– شخصی که مهارت­های تطابقی[2] را یاد نگرفته است.

– شخصی به علت ترس و اضطراب و… نمی­تواند سازگاری کند.

-شخصی توانایی شناخت و پاسخ مناسب به عوامل خطرزا را ندارد.

-پاسخ انتظار(هیجان حاصل از رفتار منتظر خطر بودن)

همه عوامل فوق الذکر به عنوان انگیزه برای کاهش مقاومت در برابر عوامل خطر ساز عمل می­کنند با این حال باید گفت، علت شکست هر چه باشد، بیمار بهبود یافته­ای که در مقابل عوامل خطر ساز مقاومت نکند، دچار کاهش احساس موثر بودن فردی و ایجاد احساس ناتوانی[3] می­شود. درکل شخص به این نتیجه می­رسد که این روش موثر نیست و من نمی­توانم با این مشکل مقابله کنم.

در عمل کاهش احساس موثر بودن فردی باعث کاهش احتمال مقابله با موقعیت­های پرخطر می­شود و وقتی که این عوامل با اثرات مثبت کوتاه مدت حاصل از مصرف مواد مخدر جمع می­شوند، باعث افزایش عود می­گردد. سپس وقتی شخص تطابق را در طی ترک نیاموزد، به علت لغزش­های متعدد دچار کاهش احساس موثر بودن می­شود و در نتیجه احتمال بازگشت (عود) افزایش پیدا می­کند و در این مرحله فرد به سمت عود پیش می­رود. مسلما عوامل فردی و میزان درگیر شدن فرد نقش مهمی در تبدیل لغزش به عود خواهد داشت(امیری،1389).

مطلب مرتبط :   دیدگاه‌های هوش هیجانی

[1] self efficacy

[2] coping skills

[3] Helplessness