نظریه یادگیری اجتماعی چیست

نظریه یادگیری اجتماعی چیست

نظریه یادگیری اجتماعی چیست

پس از عدم کامیابی نسبی تئوریهای رفتار غریزی و ناکامی-پرخاشگری در تبیین خشونت و پرخاشگری، محور توجه اندیشمندان علوم انسانی و اجتماعی معطوف به رهیافتی گردید که در آغاز در قالب تئوری موسوم به “یادگیری اجتماعی” از جانب آلبرت باندورا مطرح گردید. مبنای این تئوری بر این اساس استوار است که پرخاشگری و خشونت رفتار و کنشی اجتماعی است که از طریق فرایندهای اجتماعی، تولید، بازتولید، و فراگرفته می شود (رحیمی، 1388).

باندورا با نقد رفتارگرایی افراطی اسکینر بر این باور تاکید دارد که عوامل رفتاری، ادراکی، ومحیطی در تعامل با یکدیگر تآثیر گذاشته و از هم تاثیر می پذیرند. از طریق تجربه مستقیم توجه داشتند، تآکید ویژه ای بر نقش یادگیری مشاهده ای در آشنایی با رفتار می کند. در واقع، متمایزترین جنبه نظریه باندورا این است که به باور وی بیشتر رفتارهای انسانی از طریق مشاهده یا الگوهای مثالی آموخته می شود (رحمتی، 1381).

نظریه یادگیری اجتماعی بر این موضوع تاکید دارد که چگونه وضعیت های اجتماعی و محیطی به افراد می آموزند تا پرخاشگرایانه رفتار کنند. در این رهیافت، پرخاشجویی و پرخاشگری به مثابه  رفتارهایی اجتناب ناپذیر تلقی نمی شوند، بلکه به عنوان رفتارهایی در نظر گرفته می شوند که براساس پاداشها و تنبیهات شناخته و فراگرفته می شود. تئوری یادگیری اجتماعی نه تنها به طور خاص به پاداشها و تنبیهات مستقیمی که افراد به طور مستقیم تجربه می کنند توجه دارد، بلکه افزون بر آن پاداشها و تنبیهاتی که الگوهای نقش – افرادی که راهنمای عمل رفتار قرار می گیرند، به سبب رفتار پرخاشگرایانه شان دریافت می دارند، توجه دارد. بر این اساس، افراد به مشاهده و تآمل در رفتار الگوها و پیامدهای رفتاری آنها می پردازند؛ اگر این پیامدها مثبت باشد، رفتار مذکور در وضعیت های مشابه از طرف مشاهده کننده مورد تقلید قرار می گیرد (فلدمن،1993).

مطلب مرتبط :   مدل های چگونگی تاثیر حمایت اجتماعی برسلامتی

باندورا علیرغم اذعان به وجود سازوکارهای فیزیولوؤیکی در بروز پرخاشکری و خشونت، به شدت فرضیات دو تئوری رفتار غریزی و ناکامی-پرخاشگری را مورد انتقاد قرار می دهد. وی با بی معنا تلقی کردن مفروضات دو تئوری مذکور، دو فرضیه زیر را مطرح می کند:

پرخاشگری تنها یکی از چند واکنش احتمالی در قبال تجربه ناکامی ناخواسته است.

پرخاشگری واکنشی غیرغریزی است و در نتیجه تآثیر پیامدهای پیش بینی پذیر رفتار قرار دارد ( اتکینسون و دیگران، 1993).

به ترتیب، بر اساس تئوری یادگیری اجتماعی، خشونت و پرخاشگری رفتاری آموختنی است و در عرصه فعالیت های ورزشی، ورزشکاران مشهور و محبوب با الگو قرار گرفتن توسط دیگران، به ویژه نوجوانان وجوانان می توانند در جلوگیری از رفتارهای خشن و پرخاشگرانه یا تقویت آنها نقش موثر وحائز اهمیتی داشته باشند. نظریه پردازانی که با استفاده از نظریه یادگیری اجتماعی به بررسی خشونت طرفداران فعالیت های ورزشی می پردازند به این موضوع می پردازند به این موضوع اشاره می کنند که یک طرفدار فوتبال پس از مشاهده تحسین و تشویق بازیکن مورد علاقه اش از جانب سایر هم تیمی هایش به خاطر انجام اعمال خطا روی بازیکن تیم حریف ویا انجام خطاهای فریبکارانه، انگیزه و تمایل لازم برای انجام رفتار مشابه رابه دست می اورد و ترغیب می شود تاهمان رفتارها را در قبال طرفداران تیم حریف انجام دهد (وان و ویگران ،2001). تری جکسون با الهام از این تئوری اشاره می کنند که نیروهای جامعه پذیری از طریق سه منبع به تقویت و مشروعیت رفتارهای خشونت آمیز و پرخاشجویانه بین تماشاگران فعالیت های ورزشی و ورزشکاران کمک می کنند: 1) گروه مرجع فعلی شامل ورزشکاران، مربیان، اعضای خانواده و دوستان، 2) ساختار فعالیت ورزشی و نحوه اعمال مقررات توسط مقامات و دست اندرکاران فعالیت های ورزشی، 3) طرز تلقی ها ونگرشهای طرفداران، رسانه ها، دستگاه قضایی وجامعه. تقویت ممکن است به صورت پاداش هایی مانند جایزه، احترتم دوستان و خانواده، وتحسین و تمجید تجلی یابد، یا اینکه به شکل هراس از تحقیر از جانب دوستان یا رقبا با تقویت منفی مواجه شود (تری و جکسون، 1985).

مطلب مرتبط :   مشارکت همگانی در اطلاعات

به اعتقاد برخی پژوهشگران، تئوری یادگیری اجتماعی مناسب ترین و منحصر به فرد ترین تبیین را در مورد افزایش مستمر پرخاشگری و خشونت در ورزشهای آماتوری و حرفه ای ارئه می کند (کاکس، 2002). جلوه های خشونت و پرخاشگری در ورزش در چارچوب تئوری مذکور هم بین تماشاگران رویدادهای ورزشی و هم بین ورزشکاران قابل تبیین است. در این تئوری، افزون بر در نظر گرفتن عوامل اجتماعی گوناگون مانند ساختار و ماهیت نوع ورزش از نظر میزان برخورد فیزیکی، به عوامل وضعیتی که رویداد ورزشی در بستر آن انجام می پذیرد، نهادهای موثر در جامعه پذیرفته به ویژه رسانه های همگانی، خانواده، آموزش و پرورش و ساختار ارزشها و هنجارهای حاکم بر جامعه و محیط های ورزشی در ایجاد و شکل گیری خشونت و پرخاشگری ورزشی توجه می شود. هرچند که این تئوری با معطوف ساختن اذهان به عوامل بیرونی و محیطی کمک فراوانی تبیین خشونت و پرخاشگری کرد، اما ا ظ آنجا که سهم و وزنی بیش از حد برای شرایط و وضعیت های محیطی خاص قائل می شود و شخصیت فردی کنشگران را ز اهمیت چندانی برخوردار نمی داند مورد انتقاد قرار گرفته است (اتکینسون و دیگران، 1993).

92

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

No description. Please update your profile.

~~||~~Comments Are Closed~~||~~