زمانیکه فیبرهایعضلانی تحت تأثیر نیروی خارجی قرار میگیرند دچار کشیدگی شده و این کشش ناگهانی دوکهایعضلانیرا تحریک کرده سبب ایجاد پاسخ دینامیک میشود. پالسهایناگهانیعصبیاز طریقنرونهای آوران و گیرندههایاولیه به طناب نخاع فرستاده میشوند. نرونهایآوران در طناب نخاعی بهطور مستقیم با آلفاموتونرون[۲۴] سیناپس[۲۵]میکنند و پالسهای پرقدرتی را به فیبرهای عضلهیاسکلتی میفرستند و سبب انقباض این فیبرها میشوند.
در هنگام انجام بسیاریاز تمریناتپلایومتریک قبلاز شروع انقباضکانسنتریک[۲۶](درون گرا) در عضله باید عضله یا گروهی از عضلات مورد نظر در وضعیت ایزومتریک قرار بگیرد که نقش سیستم وابرانگاما در کاهش پاسخ دوکهای عضلانی بسیار مهم است (۹).
بوسکو[۲۷] و همکاران پیشنهاد میکنند که در حرکات پلایومتریک بخش ارتجاعی ماهیچهها نقش بارزتری دارند تا بازتابهای گیرندههای عمقی. اما نمیتوان در حرکتهای سرعتی کهاز ارتباط تنگاتنگ انقباض طویلشونده استفاده میکنیم نقش این بازتاب ها را نادیده بگیریم. بوسکو عنوان می کند که لحظهی تماس پا با تختهی پرش برای اجرای پرشطول، طول مسافت پرش بستگی بهمیزان کار منفی عضله در لحظهی خیز برداشتن دارد (۶۶).
این نظریه توسط کلیسواراس[۲۸] و کارپوویچ[۲۹] تأیید شد. (در اجراهای خوب با اولین تماس پا با تختهپرش، مرکز ثقل پرنده مسیر رو به بالا را طی میکند. درحالی که در پرشهای ضعیف هنگام تماس پا با تخته مسیر حرکت مرکزثقل همان مسیر مشابه قبل از دورخیز را طی میکند). بر اساس نظریات فوق محققین نتیجه گرفتند کهدر لحظهی تماس تأکید میبایستی بر استفاده از انرژی ذخیرهی ارتجاعی عضلات در حین انقباض طویلشونده در باز کنندهها باشد (۶۵).
۲-۷ مکانیسمهای فیزیولوژیدرگیر در تمریناتپلایومتریک
رفلکسعضلانی[۳۰]، ذخیرهسازی انرژی الاستیک، تعداد واحدهای حرکتی بکار گرفتهشده در ورزشهای سرعتی، قدرتی (پلایومتریک) از جمله مکانیسمهایفیزیولوژیکی درگیر در تمریناتپلایومتریک میباشد کهدر ادامه به شرح آنها خواهیم پرداخت.
۲-۷-۱ رفلکس عضلانی
سادهترین شکل عملکرد دوکعضلانی رفلکس کششی عضله است. بدینمعنی که هرگاه عضلهای دچار کشش ناگهانی میشود عضله بهمنظور مقاومت کردن در مقابل این کشش ناگهانی منقبض میشود مثل عضله سهسر[۳۱].
دوکهایعضلانی و ارگانهای تاندونگلژی جزء سیستممکانیکی پروپریوسپتوری[۳۲] هستند کهدر داخللیگامانها، عضلات، تاندونها و مفاصل بدن قرار دارند و نسبت به کشش، تنش و فشار حساس هستند و اطلاعاتیرا در رابطه با نیرو و کشش وارده به عضله فراهم میکنند. هر دو نوع رسپتور مذکور یعنی (دوکهایعضلانی و ارگانهای تاندونگلژی) در تمرینات پلایومتریک وارد عمل شده، اما چنین بهنظر میرسد که دوکهای عضلانی از اهمیت بیشتری برخوردار باشند (۸۰ ،۳۳).
۲-۷-۲ ذخیرهسازی انرژی الاستیک
بخشی از تار عضلانی دارای بافت الاستیکی است. بخش الاستیکی عضله خود از دو قسمت تشکیل میشود، عناصر الاستیکسری و الاستیکموازی که عناصر الاستیکسری نیروی تولید شده در طی انقباض اکسنتریک را در خود ذخیرهمیکنند و در هنگام انقباض کانسنتریک این نیرو را به انقباض کانسنتریک منتقل و اضافه میکنند. عناصر الاستیکموازی مسئول نیروی تولید شده در حالت استراحت عضله هستند )۳(.
تمریناتپلایومتریک بهمنظور افزایشتوان[۳۳] عضلانیدر زمانتبدیل انقباضاکسنتریک به کانسنتریک هماز رفلکس عضلانیو هم از انرژی الاستیک ذخیرهشده در داخلعضله استفادهمیکند. تحقیقات نشاندادهاست که سلولهای عضلانی با برگشتن به حالتاولیهی خود انرژی الاستیک را آزاد کرده و به همین دلیل کار عضلانی را افزایش میدهند. وقتیکه عضلهای به صورت اکسنتریک منقبض میشود تولید کار منفی میکند. در فاز کار منفی، انرژی مکانیکی یا در داخلعضله ذخیرهشده و یا بهشکل گرما بههدر میرود. اگر قبل از شروع یک انقباضکانسنتریک در عضله یک انقباضاکسنتریک داشته باشیم این انقباض اکسنتریک کارآیی انقباض کانسنتریک یا کار مثبت را افزایش میدهد. چون این انقباضاز انرژی ذخیره شده در داخل اجزاء الاستیک عضله نیز استفاده میکند. اگر فاصلهزمانی بین انقباضکانسنتریک و اکسنتریک افزایشیابد نیروی ذخیره شده در طی انقباض اکسنتریک، تولید یکانقباضایزومتریک[۳۴] را کردهو در نتیجه انرژیالاستیک بهصورتگرما بههدر میرود و بهافزایش نقش انقباضی کانسنتریک کمکینمیکند و مزایای کشش نیز از بینمیرود. بنابراینهدف از انجام تمرینات پلایومتریک کاهش زمان بین انقباض اکسنتریک و کانسنتریک و بدنبال آن افزایش قدرتانفجاری عضله میباشد (۷۸).
۲-۷-۳ واحدهای حرکتی بهکار رفته در تمرینات سرعتی و قدرتی( پلایومتریک)
صرف نظر از نوع رشتهیورزشی، برای انجام حداکثر فعالیت به دو عامل سرعتو قدرت نیز نیاز داریم. به یکی شدن دو عامل سرعت و قدرت اصطلاحا توانعضلانی گفتهمیشود. در بیومکانیک توان را چنینتعریف میکنند: میزان تلاش فیزیکی انجام شده در واحد زمان. در انجمن ورزشی مسکو به توان، سرعت و قدرت گفتهمیشود. بهمنظور فهم بیشتر ورزشهایپلایومتریکو اثراتآن بر رویتوانعضلانی ابتدا به بحث پیرامونتوان میپردازیم. توان عضلانی ۴ مشخصهی اصلی دارد:
۱- قدرتانفجاری:[۳۵] که برابر است با مجموع فیبرهای منقبض شده در یک زمان.
۲- قدرتمطلق:[۳۶] یعنی توانایی عضله برای اعمال یک نیروی ماکزیمم بدون عامل زمان.
۳- نیروی آغازین:[۳۷] یعنی تعداد سلولهای انقباضی که در لحظهی انقباض وارد کار می شوند.
۴- توانایی عکسالعمل:[۳۸] حداقل زمان پاسخگویی خارجی.
۲-۸ چابکی، توانانفجاری و سرعت در ورزش بدمینتون
در رشتهی بدمینتون بازیکن بایستی دارای ویژگیهای متنوع (سرعت، قدرت، انعطاف پذیری و هماهنگی) باشد. بدمینتون یکبازی پرشی– جهشی است که چرخشها و جهشهای مختلف و همچنینتغییر مسیر در جهتهای مختلف برحسبالگوهای حرکتیمربوطه را طلبمیکند و تماماین موارد بستگیمستقیمی با فاکتورهایفوق دارد. براییکبازیکنبدمینتون اینتواناییها باید بهطور طبیعی در نتیجهانجام الگوهایحرکتی رایجدر بدمینتون افزایش یابد (۷۹).
تحقیقحاضر به تعیینآثار تمریناتمنتخبپلایومتریک بر چابکی، توانانفجاری و سرعت بازیکنان بدمینتون پرداخته و یکایک فاکتورهای فوق را مورد بررسی قرار میدهد.
۲-۸-۱ اهمیت چابکی[۳۹] در ورزش بدمینتون
سریعو چابک بودن در زمینبدمینتون تنها با داشتن شرایطبدنی مناسبو پیرویکردن از تمریناتآمادگیجسمانی مناسب مقدور میباشد. در فعالیتهایورزشی که تغییرات سریع بدن یا یکی از اعضاء آن نیاز است، چابکی از اهمیت خاصی برخوردار است. استارتهای سریع، جهشها، پرشها، توقفهای ناگهانی و تغییرات سریع در مسیر به عنوان پایه و اساس و عامل مهم چابکی میباشد (۱).
۲-۸-۱-۱ انواع چابکی
چابکی به دو بخش تقسیم میشود:
۱- چابکیعمومی( چابکی تمام بدن) ۲- چابکی اختصاصی(اعضاء)
چابکیعمومی: چابکیعمومی در بسیاری از فعالیتهای ورزشی از اهمیت زیادی برخوردار است حرکاتی که ورزشکارانمختلفدر حینورزش انجاممیدهند. مثلا فوتبالیستها با انجام مانور بدنی، بسکتبالیستی که با شوت جفت خود توپ را به سبد میاندازد، یا اسکی بازی که با زیگزاگهای زیبا برآمدگی و فرورفتگیهای مسیر را پشتسر میگذارد و برای حفظ تعادل و قابلیتمانور تمام اعضای بدن خود را دائما به اینسو و آنسو هدایت میکند بایستی از چابکیعمومی برخوردار باشد.
چابکی اختصاصی: حرکات دست و انگشتان نوازنده پیانو و تایپیستها نمونههایی برای نشاندادن چابکیاعضاء یا اختصاصی بهشمار میرود (۴،۳۸).
۲-۸-۱-۲ فاکتورهای مؤثر در گسترش چابکی
۱- قدرت:[۴۰] قدرت به عنوان عامل جلو برنده و محرک بدن در چابکی توصیف شده است.
۲- سرعت عکسالعمل:[۴۱] عاملیاست که فرد بایستی به تحریک خارجی پاسخ سریع بدهد.
۳- هماهنگیعصبیو عضلانی:[۴۲] فرآیندیاست که بهوسیله آن هر عضو و سیستم عصبی مربوط با نظم و آهنگی خاص همکاری داشته تا مغز بتواند حرکتی موزون را هدایت و راهنمایی کند.
۴- انعطافپذیری:[۴۳] برای اجرای بهتر حرکات ورزشی و داشتن چابکی مناسب انعطافپذیری ضروری میباشد تا حرکت در دامنهی وسیعتر انجام شود (۲۱).
۵- هماهنگی:[۴۴] هماهنگی در حرکات از جمله عواملی است که به عنوان جزئی از چابکی اهمیت زیادی دارد.
۲-۸-۱-۳ روش افزایش چابکی
چابکی با تمرین الگوهای حرکتی ویژه و با افزایش سرعت به بهترین وجه بهبود مییابد. در موارد دیگر توسعه مهارتهای حرکتی با افزایش عناصر شرکت کننده در آن مهارت از قبیل قدرت، سرعت، سرعت حرکت، زمان عکسالعمل و حرکات ویژه با محدودیتهایی روبرو میباشد. قابل ذکر است که از نظر اصول حرکتی بهترین راه برای بهبود چابکی تمرین صحیح و زیاد با حداکثر سرعت میباشد (۲۱).
۲-۸-۱-۴ عوامل مؤثر در افزایش چابکی
۱- شکل بدن: بهطور کلی میتوان گفت که افراد عضلانی با عضلاتی منظم و قوی از چابکی بیشتری نسبت به افراد استخوانی یا چاق و چربی دار برخوردار هستند.
۲- سن: چابکی در نوجوانان تا قبل از سنین بلوغ افزایش مییابد.

مطلب دیگر :  آثار تمرینات منتخب پلایومتریک بر چابکی،توان انفجاری و سرعت بازیکنان بدمینتون پسر- قسمت ...

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.