مدل معنویت در کار ارائه شده توسط میلیمن

یکی بودن ارزشا (در سطح سازمانی)پیوند با اهداف سازمان

پیوند با ارزشهای سازمان

توجه سازمان نسبت به کار کنانش

حس اجتماعی بودن (در سطح گروهی)احساس پیوند با همکاران

پشتیبانی کارکنان از هم

مقصود مشترک

 

کار بامعنی (در سطح فردی)لذت بردن از کار

انرژی گرفتن از کار

احساس معنا و هدف در کار

شکل (۲-۳): معنی سازی معنویت در محیط کار در سطح فردی، گروهی، سازمانی (Milliman & et al,2003,428)

 

  • کار معنا دار

یه جنبه اساسی معنویت در کار، احساس عمیق معنا و هدف داشتن در کار فردی رو شامل می شه. این معنی معنویت محیط کار نشون میده که چیجوری کار کنان در سطح فردی،با کار روزانه خود تعامل دارن. اصطلاح معنویت در کار،شامل این فرضیات می شه که هرکی انگیزه ها وحقایق و خواسته هایی واسه خود داره تا در میان فعالیتهایی که معنی وسیع تری به زندگی اون و بقیه میده، قرار گیرد (Ashmos & Duchon,2000).

مسئله هدف،ایده جدیدی نیس.اما دید معنویت فقط این نیس که کار به معنی علاقه مند بودن یا درگیر بودن باشه،بلکه در مورد مسائلی مانند جستجو معنا و هدفی عمیقتر،تحقیق رویاهای فرد، بیان نیازای داخلی فرد  بوسیله انجام کاری با معنی،همکاری با بقیه هم هست (همون منبع).

  • حس اجتماعی بودن

یه معنی انتقادی معنویت محیط کار، داشتن ترتیب و رابطه با بقیه رو شامل می شه که به عنوان احساس اجتماعی بودن بیان می شه. این معنی معنویت محیط کار  در سطح گروهی رفتار آدم اتفاق می افته و تعاملات میان کارکنان و همکارانشون رو مورد توجه قرارمی دهد. اجتماعی بودن در کار، برپایه این باور قرار گرفته که افراد خود رو پیوسته با بقیه می بینن؛ و این باور که یه جور از رابطه بین هویت داخلی هر فرد و هویت داخلی دیگه افراد هست. می گن این سطح از معنویت شامل رابطه ذهنی، حسی، و روحی میان کارکنان در میان افراد، از جمله پشتیبانی، آزادی بیان و توجه واقعی رو در بر میگیره (Ashmos & Duchon,2000).

سازمانای کمی هستن که به نظر میرسه فرهنگای قوی سازمانی ایجادکرده ان که به احساس اجتماعی بودن در کارکنان اهمیت میده. اجتماعی بودن به معنی وجود این احساس در کار کنانه که همه عضوی از یه خونواده سازمانی بزرگ هستن، کار کنان در کنار مراجعین، به همدیگه هم توجه می کنن و خونواده کار کنان هم بخش مهمی از شرکت هستن.

 

  • یکی بودن با ارزشای سازمانی

سومین جنبه معنویت در محیط کاری وقتیه که افراد خیلی زیاد حس هماهنگی میان ارزشای شخصی و ماموریت و هدف سازمانشون رو تجربه کنن.این جز معنویت محیط کار تعاملات کارکنان رو با اهداف سازمانی بزرگتر رو در بر میگیره (Mitroff & Denton,1999). هماهنگی با ارزشای سازمان به این فرض مربوط می شه که هدف یه شخص، از خود فرد بزرگتره و باید با بقیه یا جامعه تعامل بسازه. هماهنگی هم اینکه بدین معناست که افراد براین باورند که مدیران و کارکنان در سازمانشون ارزشهای متناسبی دارن، و به رفاه کار کنان و جامعه توجه دارن (Ashmos & Duchon,2000). هماهنگی با ارزشای سازمان این معنی رو در بر میگیره که کارکنان دوست دارن در سازمانی فعالیت کنن که هدفش فقط این نباشه که یه شخصیت حقوقی خوب باشه، بلکه دوست دارن در سازمانی فعالیت کنن که تلاش می کنه به درستی و طبق اخلاقیات فعالیت کنه و نسبت به یه شرکت یه جور،سهم بیشتری در تامین رفاه کارکنان ،مشتریان، و جامعه داشته باشه.

 

 

 

۲-۳- بخش سوم: گذشته تحقیق

هر تحقیق و بررسی ضمن اینکه بر اساس تحقیقات قبلیه ، به نوبه خود می تونه مقدمه ای واسه تحقیقات بعدی باشه .هر اندازه اندازه ارتباطات و پیوندهای ممکن یه تحقیق و بررسی با تحقیقات قبلی و تئوریهای موجود بیشتر باشه، اهمیت و سهم اون مطالعه در گسترش علم بشری بیشتر میشه .به بیان دیگه تحقیق می باید شامل بررسی و پژوهشای مربوط به موضوع مورد مطالعه باشه .این بررسی جزء مهم و لازم روند تحقیق علمی رو تشکیل میده .بررسی پیشینه های تحقیق نه فقط محقق رو هم جهت با تعریف متغیرها، بلکه در تشخیص چگونگی ارتباطات موجود بین متغیرها هم کمک میده .از این گذشته بررسی دقیق تحقیقات کلی از نظر کمک به تغییر یافته های قبلی ،نشون دادن کاربرده های به درد بخور، تنگناها و نقاط ضعف موجود در رابطه با موضوع انتخابی از اهمیت خاصی برخورداره.

در مورد فرهنگ سازمانی و معنویت در محیط کار یه به طور جداگونه تحقیقات زیادی چه در داخل کشور و چه در خارج انجام شده که در زیر به اون اشاره می شه .

۲-۳-۱- گذشته داخلی

طبق بررسیای به عمل اومده از راه رایانه، شبکه اطلاع رسانی و بررسی پایان نامه ها و گزارش تحقیقات در سطح کشور، به چند نمونه از تحقیقات انجام گرفته در مراکز آموزشی و اجرایی کشور که با موضوع و متغیرهای تحقیق حاضر همخوانی داره، اشاره می شه.

 

۲-۳-۱-۱- فرهنگ سازمانی

  1. سلطانی و همکاران (۱۳۹۰) تحقیقی رو با عنوان بررسی تطبیقی ارزشای فرهنگ سازمانی از دیدگاه کارکنان یه سازمان نظامی انجام دادن. این مقاله، هم جهت با پژوهشی به خاطر شناخت ارزشای فرهنگ سازمانی از دیدگاه کارکنان ورودی ده های اول، دوم و سوم شاغل تو یه سازمان نظامی با راه و روش تطبیقی تدوین شده و فرق بین دیدگاه های ورودیای سه دهه در شناخت ارزشای فرهنگ سازمانی (بر مبنای ۴ نوع فرهنگ سازمانی ماموریت گرا، تغییر گرا، بوروکراتیک و آدم گرا) رو مورد مطالعه قرار میده. یافته های تحقیق نشون دهنده اون هستش که همه عامل های چهار نوع فرهنگ سازمانی مورد بررسی، براساس اندازه دید شده در سطح قابل قبولی قرار دارن؛ اما با این وجود بعضی از عامل های فرهنگ آدم گرا و فرهنگ تغییر گرا، نیازمند تقویت و توجه بیش تری هستن. بین دیدگاه کارکنان در مورد فرهنگ تغییر گرا اختلاف معناداری به دست آمده که در این رابطه باید در مورد ارتقای نگاه کارکنان، اقدامات مقتضی به عمل آید.
  2. سنجقی و همکاران (۱۳۹۰) تحقیقی رو با عنوان تاثیر رهبری تغییر آفرین بر فرهنگ سازمانی و تعهد سازمانی تو یه سازمان دفاعی انجام دادن. این مقاله، در نظر داره تا با در نظر گرفتن نقش بی بدیل فرهنگ سازمانی بر رفتار سازمانی کارکنان، موضوع اثرات مستقیم و غیرمستقیم سبک رهبری تغییر آفرین بر تعهد سازمانی کارکنان یکی از سازمانای دفاعی رو با به کار گیری متغیر واسطه فرهنگ سازمانی مورد تحقیق بذاره. یافته های حاصل از تحلیل داده ها نشون دهنده اون هستش که رهبری تغییر آفرین میتونه از راه گسترش فرهنگای کارآفرینی و سلسله مراتبی روی تعهد سازمانی کارکنان در سازمان مورد مطالعه اثر داشته باشه.
  3. کارآفرینی

  4. علم فرد و شهابی نیا (۱۳۸۹) تحقیقی رو با عنوان بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی و قرار گرفتن مدیریت علم (مطالعه موردی شرکت پخش نیروی برق معاونت اجرایی شمال شرق تهران) انجام دادن. در این تحقیق ، بررسی رابطه بین دو متغیر فرهنگ سازمانی و مدیریت علم در شرکت پخش نیروی برق معاونت اجرایی شمال شرق تهرانه. پنج عامل تیم سازی، یادگیری، گفتگو و گفتگو، پشتیبانی مدیریت عالی و ارتباطات به عنوان عامل های فرهنگ سازمانی، و تبدیل ایده، ذخیره علم، انتقال علم و تولید علم به عنوان عامل های قرار گرفتن مدیریت علم در نظر گرفته شدن. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگیه. تحلیل داده ها نشون داد که وضعیت تیم سازی، گفتگو وگفتگو، ارتباطات، پشتیبانی مدیریت عالی و یادگیری در شرکت اشاره شده به گونه ایه که زمینه لازم واسه قرار گرفتن مدیریت علم در سازمان رو آماده نمی کنه.
  5. رحیمیان (۱۳۸۶) تحقیقی رو با عنوان «بررسی ابعاد فرهنگ سازمانی براساس مدل دنیسون از نظر اعضاء هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد» انجام دادن. هدف اصلی از انجام این تحقیق شناسایی ابعاد و شاخصای موثر بر فرهنگ سازمانی در دانشگاه فردوسیه. بدین منظور از مدل دنیسون که مدلی تقریبا جدید و کامله استفاده شده. این مدل دارای چهار بعد اصلی برابری پذیری، درگیرشدن در کار، رسالت و سازگاریه. که واسه آزمایش هر بعد اصلی سه شاخص تعریف شده. داده های مربوط به عامل های فرهنگ سازمانی به شکل پیمایشی به وسیله پرسشنامه از اعضای هیات علمی دانشگاه جمع آوری گردیده. پایایی مربوط به وسیله امتحان با آلفای کرونباخ ۹۰ درصد محاسبه شد و با بهره گرفتن از فرمول کوکران نمونه ای به تعداد ۱۰۱ نفر تعیین شد. تحلیلای حاصل از یافته های تحقیق این نتیجه رو محقق ساخت که بعد برابری پذیری بیشترین و بعد درگیر شدن و بعد سازگاری کمترین امتیاز رو بدست آوردن.

 

۲-۳-۱-۲- معنویت در محیط کار

  1. بیک زاد و همکاران (۱۳۹۰) تحقیقی رو با عنوان بررسی اثر معنویت محیط کاری بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آموزش و پرورش نواحی پنج گانه شهر تبریز انجام دادن. یافته های حاصل از آزمون فرضیه ها، نشون دهنده تأئید سه فرضیه اصلی و هفت فرضیه فرعی و رد هشت فرضیه فرعیه که این نشون دهنده اون هستش که معنویت محیط کاری هم در سطح فردی و هم در سطح گروهی و هم در سطح سازمانی بر رفتار شهروندی کارکنان آموزش و پرورش نواحی پنج گانه شهر تبریز اثر داره. از طرف دیگه، معنویت در سطح فردی بر بعد رفتار مدنی رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آموزش و پرورش نواحی پنج گانه شهر تبریز مؤثره و در سطح گروهی بر بعد نوع دوستی، وجدان، ادب و نزاکت و رفتار مدنی رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آموزش و پرورش نواحی پنج گانه شهر تبریز مؤثره. در سطح سازمانی هم بر بعد ادب و نزاکت و رفتار مدنی رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آموزش و پرورش نواحی پنج گانه شهر تبریز مؤثره.
  2. موسوی (۱۳۸۸)،تحقیقی با عنوان “بررسی رابطه بین معنویت در کار وتوانمند سازی کارکنان در شرکت ملی پخش فراوردهای نفتی ایران”رو انجام داد.ایشون در این تحقیق به بررسی رابطه بین معنویت در کار وتوانمندسازی کارکنان پرداخته و در این تحقیق از مدل سه سطحی معنویت در کار میلیمان و همکارانشون استفاده کرده و درآخر نتیجه تحقیقات اونا رابطه معنا دار بین معنویت در کار وابعادش با توانا سازی کار کنان رو نشون داد.
  3. مقیمی و همکاران (۱۳۸۶) تحقیقی رو با عنوان معنویت سازمانی و تاثیر اون در خلاقیت کارکنان (هدفی تطبیقی) انجام دادن. در این تحقیق با روش استقرایی فرضیه تاثیر معنویت بر خلاقیت مورد آزمون قرار گرفته در آخر وابستگی دو متغیر معنویت و خلاقیت کارکنان در سطح اطمینان ۹۹% تایید شد. بنابر این پیشنهاد می شه تمسک به طناب معنویت جهت بهبود خلاقیت و رفع معضلات سازمانا در دستور کار قرار گیرد و همونطور که در متن مقاله مستدلا تبیین گشته، تدین به دین حنیف، بهترین روش واسه الهی تر شدنه.
  4. خلاقیت

  5. فتاحی(۱۳۸۶) در تحقیق خود با عنوان “بررسی اثرات معنویت محیط کاری بر رفتار شهروندی و رابطه اون با وفاداری مشتری و کیفیت خدمات در سازمان تامین اجتماعی”رو دفاع کردن.ایشون در این تحقیق که در شعب منتخب سازمان تامین اجتماعی در شهرستانای اصفهان ،خمینی شهر و نجف آباد انجام شد،به بررسی رابطه معنویت در کار و رفتارای شهروندی کارکنان پرداخته و در این تحقیق از مدل سه سطحی معنویت در کار میلیمان وهمکارانش استفاده کرده و در آخر نتیجه تحقیقات اونا رابطه معنا دار بین معنویت در کار و رفتارای شهروندی کارکنان رو نشون داد.

 

۲-۳-۲- گذشته خارجی

۲-۳-۲-۱- فرهنگ سازمانی

  1. فاوکت[۴] و همکاران (۲۰۰۸) تحقیقی رو با عنوان معنویت و فرهنگ سازمانی انجام دادن. مهمترین مزیت رقابتی یه سازمان، افراد اون هستن و خیلی از سازمانا در الهی کردن محیط کاری خود با شکست مواجه می شن.
  2. یافانگ تسای[۵] ودیگران(۲۰۰۹)درمقاله ای به بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی وسبکای رهبری درسازمان بهداشت تایوان پرداخته ان،اونا به این نتیجه رسیدن که فرهنگ سازمانی ارزش مشترکه و باور بر این دارن که کارکنان اون رو دنبال می کنن، و اون در نگاه کارکنان در کارشون تاثیر داره.سبک رهبری مدیران در نگاه کارکنان تاثیر می شه. یافته های ما نشون میده که فرهنگ سازمانی بر سبک رهبری تحت تاثیر داره. ما پیشنهاد می کنیم که مدیران می تونن ازمدل فرهنگ سازمانی واسه اطمینان بخشیدن به کارکنان استفاده کنن که می تونه این ماموریت رو به انجام برسونه. و مدیران باید سبک رهبری مناسبی رو واسه هدایت کارکنان واسه رسیدن به هدفی که سازمان داره اتخاذ کنن.
  3. تحقیقی در دانشگاه ماری وود در سال ۲۰۰۸ جهت اخذ دکتری به وسیله «لاک پاتریکیا کوپو» با عنوان «بررسی رابطه بین رهبری از این رو به اون رو ساز و فرهنگ سازمانی» صورت پذیرفته س. در این مطالعه ۱۴۹ نفر از یه شرکت داروسازی شرکت کردن و هدف این مطالعه این بود که مشخص کنه که رفتارای رهبری از این رو به اون رو ساز، یه فرهگ سازمانی سازنده رو پیش بینی می کنه. در این
  4. داروسازی

تحقیق یافته های زیر بدست اومد:

  • سازمان موفق دارای یه فرهنگ سازمانیه که ابتکار، خلاقیت، بیشینه سازی توان کارکنان و نوع بیاری رو مورد پشتیبانی بذاره .
  • دوعامل ابتدایی که بر فرهنگ سازمانی اثر میذاره عبارتند از: رهبری و محیط خارجی
  • سازمانهای که دارای رهبری موفق و فرهنگ سازمانی قوی هستن در دانش اندوزی و اطلاعات و تجربه و تحلیل موقعیتهای پیچیده موفق تر عمل می کنه.

 

۲-۳-۲-۲- معنویت در محیط کار

  • استنلی و همکاران (۲۰۰۹) به دنبال اینکه نقش معنویت در محیط کاری به چه صورته این سوال رو مطرح کردن که چه کارکردهایی موجب می شه که فرهنگ کاری خلاق و توأم با معنویت در سازمان شکل بگیره؟ در واقع هدف اصلی تحقیق بررسی رابطه بین خصوصیات محیط کاری، جو سازمانی و ارزشای شخصیه. یافته های تحقیق نشون داد که حس تعلق، تعهد و لیاقت از مهمترین عناصر جهت جواب به سوال تحقیقه.
  • در سال ۲۰۰۸ ردلی و کاونُی[۶] تحقیقی رو با عنوان «مقایسه معنویت در بین سه دانشگاه در کالیفرنیای جنوبی» انجام دادن. در این پروژه فرق بین معنویت و دین رو شده: تقریباً ۶۰% از افراد نگاه مثبت به معنویت و نگاه منفی به دین داشتن، در حالی که ۳۰% از اونا نسبت به هر دو، دیدگاهی مثبت داشتن
  • یکی دیگه از تحقیقات جدی با هدف تعریف معنویت در محیط کار و با روشی کشف و کیفی به وسیله کینجرسکی و اسکرپنیک (۲۰۰۴) صورت گرفته. اونا از ۱۴ محقق با روش های مختلفی مثل مصاحبه حضوری، مصاحبه تلفنی، نظرسنجی نوشته شده و… اطلاعات مورد نظر خود رو درباره دو موضوع جمع بیاری کردن: معنی معنویت در محیط کار و بیان تجاربی که اونا در این مورد داشتن .

 

 

[۱] . Meaningful Work

[۲] .Sense of Community

[۳].  Alignment with the Organization s Values

[۴] – Fawcett

[۵] Yafang Tsai,Et.al

[۶]- Jaqui Brandley & Sandra King Kauanui